منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٧٢
ـ سجده نكرد ، و نگذاشت مردم سجده كنند .[٥٤٥]
با مطالعه كتابهای فقهي میتوان به پسماند اين حكم و گستره آن در فقه اسلامي پي برد .
در حكمِ سجده تلاوت ، اختلاف كردهاند كه آيا واجب است يا سنّت میباشد؟ مالك[٥٤٦] و شافعي[٥٤٧] و احمد[٥٤٨] آن را واجب نمیشمرند ، منتها شافعی واحمد ، آن را سنت میدانند و مالک ، آن را فضيلت .
ولی ابو حنيفه با آنان مخالف است و سجده را واجب میداند .[٥٤٩]
زُرقاني در شرح خود بر المُوطَّأ میگويد : «در اينكه اين سجده واجب است يا سنّت ، دو قول مشهور هست[٥٥٠]» و در اين زمينه ، از ابو هُرَيره روايت میكند كه رسول خدا سوره نجم را خواند ، سجده كرد و مردم ـ جز دو نفر ـ با او سجده كردند .[٥٥١]
از زيد بن ثابت رسيده است كه رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم سوره «نجم» را خواند و
[٥٤٥]. الموطّأ ١: ٢٠٦، حديث ٤٨٤؛ سنن بيهقي ٢: ٣٢١، حديث ٣٥٧٤؛ التمهيد (ابن عبدالبر) ١٩: ١٢٨.
[٥٤٦]. التمهيد ١٩: ١٣٢؛ الشرح الكبير ١: ٣٠٦.
[٥٤٧]. الأُمّ ١: ١٣٣ و ١٣٩؛ حليه العلماء ٢: ١٢٢؛ المجموع ٤: ٦٩.
[٥٤٨]. المغني ١: ٣٦١.
[٥٤٩]. نور الايضاح ١: ٨٠؛ الهدايه في شرح البدايه ١: ٧٨.
[٥٥٠]. شرح الزرقاني ٢: ٢٧.
[٥٥١]. صحيح بخاري ١: ٣٦٣، حديث ١٠١٧.
در اين مأخذ از عبدالله روايت شده كه گفت: پيامبر سوره نجم را در مكّه خواند، خود و كساني كه همراهش بود سجده كردند جز شيخي كه كفي از ريگ يا خاك برداشت و سوي پيشانياش بالا آورد و گفت: همين مرا كفايت میكند.
عبدالله میگويد: بعدها ديدم كه آن مرد در حال كفر به قتل رسيد.
و مانند آن در منابع زير آمده است: صحيح مسلم ١: ٤٠٥، حديث ٥٧٦؛ سنن دارمي ١: ٤٠٧، حديث ١٤٦٥؛ الأُمّ ١: ١٣٥؛ سنن بيهقي ٢: ٣٢١، حديث ٣٥٧٢.