منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٣٨
خويش ساخت ؛ زيرا اوست كه به مصالح و مفاسد داناست و احاطه دارد .
شريعت محمّدي داراي احكامِ دقيق و كامل است ، حكمي در آن نيست مگر اينكه پيامبر به گونهای آن را براي برگزيدگانِ علمي ويژه ، روشن ساخت و سوي آن رهنمون شد ؛ بر عهده راسخان در علم است كه آن را براي مردم بيان دارند و از كتاب و سنّت ـ براساس آنچه خدا خواسته ـ آن را استنباط كنند ، نه با مصالحي كه به نظرشان میآيد و عقولِ ناكامل خواهانِ آن میگردند .
اين ، حقيقتي است كه چهرههای درخشاني از صحابه به آن تصريح دارند ، به عنوان نمونه ، علي بن ابي طالب ١ و ابن مسعود اين واقعيت را روشن ساختند و اشاره دارند به اينكه فهم آدمي از دركِ حكم الهي و غايتِ آن ناتوان است ، نه اينكه حكمِ آن در قرآن موجود نمیباشد .
امام علی علیهالسلام میفرمايد :
ما مِن شيء إلاّ وعلمهُ في القرآن ، ولكن رأيَ الرجال يَعْجُزُ عنه ؛[٤٧١]
هيچ چيزي نيست مگر اينكه علم آن در قرآن هست ، ليكن نظر (وفكر) رجال از [ درك ] آن عاجز است .
از عبدالله بن مسعود رسيده است كه گفت :
هيچ چيزي نيست جز اينكه حكم آن در قرآن براي ما بيان شده است ، ليكن فهم ما بدان نمیرسد ، از اين روست كه خداي متعال فرمود : لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ ؛[٤٧٢] تا براي مردم آنچه را
[٤٧١]. بنگريد به، حجيّة السنّة: ٣٢٩؛ ينابيع المودّه ٣: ٢١٨ (در اين مأخذ آمده است: عقول الرجال تعجز عنه؛ عقلهای رجال از درك آن عاجزند).
در «اصول كافي ١: ٦٠، حديث ٦» از امام صادق ١ روايت شده كه فرمود: «ما مِن أمر يختلفُ فيه اثنان إلاّ وله أصلٌ في كتابِ الله ولكن لا تبلغه عُقول الرجال»؛ هيچ چيزي نيست كه دو نفر در آن اختلاف يابند مگر اينكه براي آن اصلي در كتاب خداست، ليكن عقولِ رجال به آن نمیرسد.
[٤٧٢]. سوره نحل (١٦) آیه ٤٤.