— ألَم تَرَ إلَی الَّذينَ نُهُوا عَنِ النَّجوی ثُمّ يَعودونَ لِما نُهُوا عنهُ ويتناجونَ بالإثمِ والعُدوانِ ومَعصيَتِ الرَّسولِ وإذا جاءوکَ حَيّوْكَ بِما لَم يُحيکَ بِهِ اللهُ . . . ؛[٢٦٧] آيا كساني را نديدي كه از در گوشي حرف زدن [در حضور ديگران] نهي شدند ، با وجود اين ، به آن دست يازيدند؟! نجواي آنان گناه ، سركشي و نافرمانی از پيامبر است! آن گاه كه براي گفتنِ تحيّت و سلام پيش تو آيند ، سلامي را كه خدا نگفته بر زبان می‌آورند . . .

اين آيات و ده‌ها آيه ديگر ، دلالت دارند بر اينكه بعضي از صحابه حقيقت نبوّت را درك نمی‌كردند و جايگاه پيامبر در تشريع اسلامي براي آن‌ها معنايي نداشت ؛ در مقابل پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم صدا بلند می‌کردند[٢٦٨] ، از جهاد در راه خدا روي گردان بودند[٢٦٩] ، به كارهاي پيامبر اعتراض می‌كردند[٢٧٠] و با وجود نصّ [قرآن و حديث] پيرو وسوسه‌های سودجويانه خيالی خود بودند[٢٧١] و در حضور پيامبر به رأي خودشان فتوا می‌دادند[٢٧٢] .

[٢٦٥]. سوره احزاب (٣٣) آیه ٥٧.

[٢٦٦]. سوره توبه (٩) آیه ٦١.

[٢٦٧]. سوره مجادله (٥٨) آیه ٨.

[٢٦٨]. بنگرید به، صحيح بخاري ٤: ١٨٣٣؛ تفسير طبري ٢٦: ١١٧ ـ ١١٩؛ تفسير قرطبي ١٦: ٣٠٣.

[٢٦٩]. بنگرید به، تفسير ابن كثير ٢: ٣٥٨؛ تفسير بغوي ٢: ٢٩٢.

[٢٧٠]. صحيح بخاري ٣: ١٣٢١، حديث ٣٤١٤؛ الاحكام (ابن حزم) ١: ٨٩.

[٢٧١]. بنگرید به، صحيح مسلم ٢: ٨٩٦، حديث ١٢٢٢؛ مسند احمد ١: ٥٠، حديث ٣٥١.

[٢٧٢]. سُبُل الهدي والرشاد ٥: ٥٣؛ بنگرید به، الأحاديث المختاره ١: ٣٢٥؛ المعجم الكبير ١: ٧٢ (و جلد ٦، ص٨٨).