در مقابل بنگر به پاسخ پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم به عمر كه فرمود : «لقد جِئْتُكم بها بيضاءً نقيّة» (با دين حنيف اسلام ، آئين تابناك و خالصي را برايتان آوردم) و آن را با جواب ابن مسعود مقايسه كن كه به كسي كه آن صحيفه شگفت زده‌اش ساخت ، گفت : «إنّ أحسن الهُدي هُدي محمّد» ؛ بهترين هدايت ها ، هدايت محمّد است .

اين نكته را نيز افزون ساز كه ما به روايتي كه به اين اِعجاب و آن تهديد از رسول خدا گويا باشد ، دست نيافتيم مگر همين رواياتي كه از عُمر و شيفتگي او به مكتوباتِ يهود هست .

هنگامي كه : در تعليل ابن مسعود (براي محو آن كتاب ها) به دقّت بنگريم ، درمي‌يابيم كه راه شريعت را دنبال می‌كند ـ به ويژه آنكه مطالب را با آب پاك می‌سازد و با آتش نمی‌سوزاند ـ با تأكيد بر اينكه نيكوترين هدايت‌ها را محمّد آوَرْد و بهترين سخن كتاب خدا می‌باشد ، و بدترين امور بدعت‌هاست .

ابن مسعود انگيزه‌اش را بيشتر آشكار می‌سازد با اين سخن كه : «محتواي اين صحيفه فتنه و گمراهي و بدعت است» ، «اهل كتاب پيش از شما بدان جهت هلاك شدند كه به كتاب‌های علما و اُسقف‌هایشان روي آوردند و تورات و انجيل را واگذاردند تا اينكه كهنه شد و فرائض و احكامي كه در آن بود ، از بين رفت» .

كتاب‌هايي كه نزد ابن مسعود آورده می‌شد ، به فرائض و احكام ربط نمی‌يافت ؛ تنها داستان‌ها و حكايت‌ها و بعضي از اَذكار وابسته به افسانه‌ها و خرافه‌ها وزياده گويي‌ها در آن‌ها تدوين شده بود .

از اين رو ، احتمال می‌رود كه در اين صحيفه ، قصه‌های تميم داري وجود داشت (راهب نصراني كه از عُمَر خواست اجازه دهد قصه سرايي كند و عمر به او رخصت داد)[٢٣٧] و بسا كتاب‌هایی مشابه آن بود .

در اين سخن ابن مسعود ، مطلب وضوح وآشکاری بيشتري می‌يابد كه

[٢٣٧]. المذكّر والتذكير والذكر (ابن ابي عاصم): ٦٣؛ كنز العمّال ١٠: ٢٨٠، حديث ٢٩٤٤٥ ـ ٢٩٤٤٦.