مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧١٠ - تقوا و روشن بینی

لَوْلا تَکثیرٌ فی کلامِکمْ وَ تَمْریجٌ فی قُلوبِکمْ لَرَایتُمْ ما اری وَ لَسَمِعْتُمْ ما اسْمَعُ..

یعنی اگر زیاده روی در سخن گفتن شما و هرزه چرانی در دل شما نبود، هرچه من میبینم شما میدیدید و هرچه میشنوم میشنیدید.

کلمه «تمریج» از ماده «مرج» است و به معنای چمن و سرزمین علفزار است که معمولًا هر نوع حیوانی در آنجا وارد میشود و راه میرود و میچرد. میخواهد بفرماید زمین دل شما مثل آن علفزارهای بیدر و سر است که هر حیوانی در آنجا راه دارد و قدم میگذارد.

در حدیث دیگر امام صادق علیه السلام میفرماید:

لَوْلا انَّ الشَّیاطینَ یحومونَ حَوْلَ قُلوبِ بَنی آدَمَ لَنَظَروا الی مَلَکوتِ السَّمواتِ..

اگر نبود که شیاطین در اطراف دلهای فرزندان آدم حرکت میکنند، آنها ملکوت آسمانها را مشاهده میکردند.

از این گونه بیانات در آثار دینی ما زیاد است که یا بهطور مستقیم تقوا و پاکی از گناه را در بصیرت و روشن بینی روح مؤثر دانسته است و یا بهطور غیر مستقیم این مطلب را بیان میکند، مثل اینکه تأثیر هواپرستی و از کف دادن زمام تقوا را در تاریک شدن روح و تیرگی دل و خاموش شدن نور عقل بیان کرده است.

امیرالمؤمنین (سلام اللَّه علیه) میفرماید:

مَنْ عَشِقَ شَیئاً اعْشی بَصَرَهُ وَ امْرَضَ قَلْبَهُ [١].

هرکس نسبت به چیزی محبت مفرَط پیدا کند، چشم وی را کور (یا شبکور) میکند و قلب او را بیمار مینماید.

هم او میفرماید: