مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢٤ - ٦ طمأنینه

وقت یا آن وقت باشد؟ نه، از نظر تو فرق میکند؛ تو باید با این نماز تربیت شوی. اگر شب تا ساعت ٢ نیمه شب هم بیدار بودی، باید بین الطلوعین بیدار شوی و نمازت را بخوانی. نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا هم همینطور است؛ قبل از وقت قبول نیست، بعد از وقت هم قبول نیست.

میگویید نماز عبادت است، خداپرستی است؛ خداپرستی را به این مسائل چه کار؟ نه، در اسلام خداپرستی به این مسائل مربوط است. اسلام بین عبادت و پرستش و مسائل دیگر جدایی قائل نیست.

٥. ضبط احساسات

ممکن است کسی بگوید من نماز میخوانم ولی در حال نماز میخواهم بگریم.

مصیبتی دارم، ناراحتیای دارم، میخواهم یک گریهای هم وسط نماز بکنم یا به یاد قضیهای میافتم، یک چیزی میبینم میخندم، چیزی نیست! خیر، نماز مظهر ضبط احساسات است. در حال نماز که رو به یک نقطه میایستی باید رو به همان نقطه باشی، نه به این طرف برگردی نه به آن طرف و نه به پشت سر؛ حتی حق نداری سرت را به این طرف یا آن طرف کج و راست کنی، در یک حالت خبردار باید بایستی. خنده و گریه چطور؟ ابداً. خوردن و آشامیدن چطور؟ ابداً. میگوید هیچ یک از اینها با روح عبادت منافات ندارد؛ به یاد خدا هستم، در ضمن خندهام میگیرد میخواهم بخندم، گریهام میگیرد میخواهم بگریم یا در بین نماز چیزی بخورم. خیر، تو در همین مدت کم باید تمرین کنی تا بر شکمت مسلط بشوی، بر خندهات مسلط بشوی، بر گریهات مسلط بشوی، بر بیانضباطی خودت مسلط بشوی. اینها یک سلسله مسائل اجتماعی است ولی عبادت است، چون عبادت در اسلام جزء برنامه تربیتی است. عبادت بدون رعایت این اصول، پذیرفته نیست.

٦. طمأنینه

طمأنینه چطور؟ این هم واقعاً عجیب است! بنده در حال نماز وقتی حمد و سوره را میخوانم، همه آن شرایط را رعایت میکنم اما خودم را تکان میدهم؛ یک پایم را برمیدارم، یک پای دیگر را میگذارم، خودم را به طرف راست و چپ حرکت میدهم. میگوید این نماز تو باطل است. در رکوع یا سجود مرتب خودم را حرکت