مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٣ - عرفای قرن نهم

تألیف کرده است.

حافظ در سال ٧٩١ درگذشته است [١] د. شیخ محمود شبستریآفریننده منظومه عرفانی بسیار عالی موسوم به گلشن راز.

این منظومه یکی از کتب عرفانی بسیار عالی به شمار میآید و نام سراینده خویش را جاوید ساخته است. شرحهای زیادی بر آن نوشته شده است. شاید از همه بهتر شرح شیخ محمّد لاهیجی است که چاپ شده و در دسترس است. مرگ شبستری در حدود سال ٧٢٠ واقع شده است.

ه. سید حیدر آملی. یکی از محققین عرفاست. کتابی دارد به نام جامع الاسرار که از کتب دقیق عرفان نظری محیی الدینی است و اخیراً به نحو شایستهای چاپ شده است. کتاب دیگر او نص النصوص در شرح فصوص است. وی معاصر فخرالمحققین حلّی فقیه معروف است. سال وفاتش دقیقاً معلوم نیست.

و. عبدالکریم جیلیصاحب کتاب معروف الانسان الکامل. بحث «انسان کامل» به شکل نظری اولین بار وسیله محیی الدین عربی طرح شد و بعد مقام مهمی در عرفان اسلامی یافت.

صدرالدین قونوی شاگرد و مرید محیی الدین در کتاب مفتاح الغیب فصل مُشبِعی در این زمینه بحث کرده است. تا آنجا که اطلاع داریم دو نفر از عرفا کتاب مستقل به این نام تألیف کردهاند: یکی عزیزالدین نَسَفی از عرفای نیمه دوم قرن هفتم و دیگر همین عبدالکریم جیلی، و هر دو به این نام چاپ شده است. جیلی در سال ٨٠٥ در ٣٨ سالگی درگذشته است. بر ما روشن نیست که عبدالکریم اهل جیل بغداد بوده یا اهل جیلان (گیلان)

عرفای قرن نهم

الف. شاه نعمت اللَّه ولی. این مرد نسب به علی علیه السلام میبرد و از معاریف و مشاهیر عرفا و صوفیه است. سلسله نعمة اللّهی در عصر حاضر از معروفترین سلسلههای

---

[١] حافظ در حال حاضر محبوبترین چهره شعرای فارسی زبان در ایران است. ماتریالیستهای فرصت طلب سعی کردهاند از حافظ نیز چهرهای ماتریالیست و لااقل شکاک بسازند و از محبوبیت او در راه اهداف ماتریالیستی خود سود جویند. ما در مقدمه چاپ هشتم علل گرایش به مادیگری درباره حافظ نیز مانند حلّاج از این نظر بحث کردهایم.