آنها هستم؛ گویی هم اکنون اهل بهشت را در بهشت، متنعّم و اهل دوزخ را در دوزخ، معذّب میبینم؛ گویی هم اکنون با این گوشها آواز حرکت آتش جهنم را میشنوم. رسول اکرم به اصحاب خود رو کرد و فرمود: این شخص بندهای است که خداوند قلب او را به نور ایمان منوّر گردانیده است. آنگاه به جوان فرمود: حالت خود را حفظ کن که از تو سلب نشود. جوان گفت: دعا کن خداوند مرا شهادت روزی فرماید. طولی نکشید که غزوهای پیش آمد و جوان شرکت کرد و شهید شد.

زندگی و حالات و کلمات و مناجاتهای رسول اکرم سرشار از شور و هیجان معنوی و الهی و مملوّ از اشارات عرفانی است. دعاهای رسول اکرم فراوان مورد استشهاد و استناد عرفا قرار گرفته است.

امیرالمؤمنین علی علیه السلام- که اکثریت قریب به اتفاق اهل عرفان و تصوف سلسلههای خود را به ایشان میرسانند- کلماتش الهام بخش معنویت و معرفت است. ما به دو قسمت که در نهج البلاغه مسطور است اشاره میکنیم.

در خطبه ٢٢٠ میفرماید:

انَّ اللَّه سُبْحانَهُ وَ تَعالی جَعَلَ الذِّکرَ جَلاءً لِلْقُلوبِ، تَسْمَعُ بِهِ بَعْدَ الْوَقْرَةِ وَ تُبْصِرُ بِهِ بَعْدَ الْعَشْوَةِ وَ تَنْقادُ بِهِ بَعْدَ الْمُعانَدَةِ، وَ ما بَرِحَ لِلَّهِ- عَزَّتْ آلاؤُهُ- فِی الْبُرْهَةِ بَعْدَ الْبُرْهَةِ وَ فی ازْمانِ الْفَتَراتِ عِبادٌ ناجاهُمْ فی فِکرِهِمْ وَ کلَّمَهُمْ فی ذاتِ عُقولِهِمْ..

همانا خداوند متعال یاد خود را مایه صفا و جلای دلها قرار داده است.

بدین وسیله پس از سنگینی، شنوا و پس از شبکوری، بینا و پس از سرکشی مطیع میگردند. همواره در هر زمان و در دوره فترتها خدا را مردانی بوده است که در اندیشههای آنها با آنها راز میگفته است و در خردشان با آنها سخن میگفته است.

در خطبه ٢١٨ درباره اهل اللَّه میفرماید:

قَدْ احْیا عَقْلَهُ وَ اماتَ نَفْسَهُ، حَتّی دَقَّ جَلیلُهُ وَ لَطُفَ غَلیظُهُ وَ بَرَقَ لَهُ لامِعٌ کثیرُ الْبَرْقِ، فَابانَ لَهُ الطَّریقَ وَ سَلَک بِهِ السَّبیلَ وَ تَدافَعَتْهُ الْابْوابُ الی بابِ