مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٣ - عاطفه های بجا و نابجا
مرد آن کسی است که وقتی خشمش برانگیخته میشود و تبدیل به کانونی از آتش میگردد، دارای یک اراده قوی باشد و در مقابل این آتش که اسمش خشم است ایستادگی کند، و همچنین در وقتی که شهوت به هیجان میآید و میخواهد انسان را بی اختیار کند، در مقابل شهوت خود قیام کند. اینها را «قوّت» و «قدرت» میگویند.
تمام آن محاسن اخلاقی که اخلاقیون گفتهاند و آقای نیچه به عنوان اینکه ضعف است نفی و رد میکند اگر درست بسنجیم همه آنها قدرت است. بله، من قبول دارم که گاهی در بعضی از موارد یک چیزهایی که در واقع قدرت نیست و ضعف است، با قدرت اشتباه میشود و لهذا همیشه علمای اخلاق میگویند که عاطفه باید توأم با عقل و ایمان باشد، یعنی صرف اینکه عواطف انسان در یک جا برانگیخته شد کافی نیست؛ باید با مقیاس عقل سنجید که آیا این عاطفه، بجا و منطقی است یا منطقی نیست
عاطفه های بجا و نابجا
شعری از سعدی و همچنین آیهای از قرآن را برای شما میخوانم. شعر سعدی این است:
ترحم بر پلنگ تیزدندان | ستمکاری بود بر گوسفندان | |