مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٩٩ - محدودیت یا مصونیت

است. تعبیر به مصونیت، یکی از تعبیرات امیرالمؤمنین است. در یکی از کلماتش میفرماید:

الا فَصونوها وَ تَصَوَّنوا بِها [١].

یعنی تقوا را حفظ کنید و به وسیله تقوا برای خود مصونیت درست کنید.

امیرالمؤمنین تعبیری بالاتر از این هم دارد که نه تنها تقوا را محدودیت و مانع آزادی نمیداند، بلکه علت و موجب بزرگ آزادی را تقوای الهی میشمارد. در خطبه ٢٢٨ میفرماید:.

فَانَّ تَقْوَی اللَّهِ مِفْتاحُ سَدادٍ وَ ذَخیرَةُ مَعادٍ وَ عِتْقٌ مِنْ کلِّ مَلَکةٍ وَ نَجاةٌ مِنْ کلِّ هَلَکةٍ، بِها ینْجَحُ الطّالِبُ وَ ینْجُوا الْهارِبُ وَ تُنالُ الرَّغائِبُ..

یعنی تقوا کلید درستی و اندوخته روز قیامت است، آزادی است از قید هر رقّیت، نجات است از هر بدبختی. به وسیله تقوا انسان به هدف خویش میرسد و از دشمن نجات پیدا میکند و به آرزوهای خویش نائل میگردد.

تقوا در درجه اول و بهطور مستقیم از ناحیه اخلاقی و معنوی به انسان آزادی میدهد و او را از قید رقّیت و بندگی هوا و هوس آزاد میکند، رشته حرص و طمع و حسد و شهوت و خشم را از گردنش برمیدارد، ولی بهطور غیر مستقیم در زندگی اجتماعی هم آزادیبخش انسان است. رقّیتها و بندگیهای اجتماعی نتیجه رقّیت معنوی است. آن کس که بنده و مطیع پول یا مقام است نمیتواند از جنبه اجتماعی آزاد زندگی کند. لهذا درست است که بگوییم:«عِتْقٌ مِنْ کلِّ مَلَکةٍ» یعنی تقوا همه گونه آزادی به انسان میدهد. پس تقوا تنها نه این است که قید و محدودیت نیست، بلکه عین حرّیت و آزادی است.