قَدِ اسْتَطْعَموکمُ الْقِتالَ، فَاقِرّوا عَلی مَذَلَّةٍ وَ تَأْخیرِ مَحَلَّةٍ، اوْ رَوُّوا السُّیوفَ مِنَ الدِّماءِ تَرْوَوْا مِنَ الْماءِ معاویه گروهی از گمراهان را دور خودش جمع کرده است و آنها آب را به روی شما بستهاند. اصحاب من! تشنه هستید؟ آب میخواهید؟ سراغ من آمدهاید که آب ندارید؟ میدانید چه باید بکنید؟ شما اول باید شمشیرهای خودتان را از این خونهای پلید، سیراب کنید تا آنوقت خودتان سیراب شوید. بعد جملهای گفت که هیجانی در همه ایجاد کرد، موت و حیات را از جنبه حماسی و نظامی تعریف کرد:

ایهاالناس! حیات یعنی چه؟ زندگی یعنی چه؟ مردن یعنی چه؟ آیا زندگی یعنی راه رفتن بر روی زمین و غذا خوردن و خوابیدن؟ آیا مردن یعنی رفتن زیر خاک؟ خیر، نه آن زندگی است و نه این مردن. فَالْمَوْتُ فی حَیاتِکمْ مَقْهورینَ وَ الْحَیاةُ فی مَوْتِکمْ قاهِرینَ [١] زندگی آن است که بمیرید و پیروز باشید، و مردن آن است که زنده باشید و محکوم دیگران. این جمله چقدر حماسی است! چقدر اوج دارد! دیگر باید به زور لشکر علی علیه السلام را نگه داشت. با دو حمله رفتند و معاویه و اصحابش را تا چند کیلومتر آن طرفتر راندند. شریعه در اختیار اصحاب علی علیه السلام قرار گرفت. جلو آب را گرفتند و معاویه بیآب ماند.

معاویه شخصی را برای التماس فرستاد. اصحاب علی علیه السلام گفتند: محال است.

ما که ابتدا نکردیم، شما چنین کاری کردید و حال، ما به شما آب نمیدهیم. ولی علی علیه السلام فرمود: من چنین کاری نمیکنم، این عملی است ناجوانمردانه، من با دشمن در میدان جنگ روبرو میشوم، من هرگز پیروزی را از راه این گونه تضییقات نمیخواهم، به دست آوردن پیروزی از این راه شأن من و شأن هیچ مسلمان عزیز و با کرامتی نیست.

اسم این کار چیست؟ این را میگویند: مروّت، مردانگی. مروّت بالاتر از شجاعت است. چه خوب میگوید ملّای رومی در آن شعر- که از بهترین اشعاری است که در مدح مولی سروده شده است- آنجا که خطاب به علی علیه السلام میگوید:

در شجاعت شیر ربانیستی		در مروّت خود که داند کیستی