مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٣ - علم افاضی
لَوْ لا انَّ الشَّیاطینَ یحومونَ حَوْلَ قُلوبِ بَنی ادَمَ لَنَظَروا الی مَلَکوتِ السَّمواتِ [١].
اگر نه این است که شیاطین گِرد دلهای فرزندان آدم حرکت میکنند و غبار و تاریکی ایجاد میکنند، بنی آدم میتوانست با چشم دل ملکوت را مشاهده کند.
این حدیثی است که در برخی کتب خود ما مثل جامع السعادات آمده است.
همچنین فرمود:
لَوْ لا تَکثیرٌ فی کلامِکمْ وَ تَمْریجٌ فی قُلوبِکمْ لَرَایتُمْ ما اری وَ لَسَمِعْتُمْ ما اسْمَعُ..
اگر نبود پرحرفیها و حرفهای اضافی شما [٢] و اگر نبود تمریج [٣] در دل شما (که دلتان حالت چمن را دارد و هر حیوانی در آن میچرد)، میتوانستید آنچه را که من میبینم ببینید و صداهایی را که من میشنوم بشنوید.
یعنی لازم نیست آدم پیغمبر باشد تا بتواند این چیزها را ببیند و یا بشنود؛ گاهی غیر پیغمبر هم اینها را میشنود، مثل مریم که میشنید.
علی علیه السلام کودک ده سالهای بود که در کوه حرا همراه پیغمبر بود. اولین باری که وحی بر رسول اکرم صلی الله علیه و آله نازل شد و عالم برای پیغمبر دگرگون شد، علی علیه السلام همان صداهایی را که پیغمبر از غیب و ملکوت میشنید، میشنید. خود علی علیه السلام در نهج البلاغه نقل میکند، میگوید: وَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَنَّةَ الشَّیطانِ حینَ نَزَلَ الْوَحْی عَلَیهِ صدای ناله شیطان را برای اولین بار که وحی نازل شد، شنیدم. به پیغمبر عرض کردم: یا رَسولَ اللَّه ما هذِهِ الرَّنَّةُ؟ این صدای ناله چیست؟ پیامبر فرمود: انَّک تَسْمَعُ ما اسْمَعُ وَ تَری ما اری بله، آنچه من میشنوم تو میشنوی و آنچه من میبینم تو میبینی، الّا ا نَّک لَسْتَ بِنَبِی [٤] ولی در عین حال تو پیغمبر نیستی.
[١] محجة البیضاء، ج ٢/ ص ١٢٥[٢] زبان خیلی به انسان ضرر میزند.[٣] «مرج» یعنی چمن.[٤] خطبه ١٩٠