مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٤ - صعود و نزول روح

بنابراین تصفیه نفس، اخلاص، دور کردن هوا و هوس نه تنها اثرش این است که قلب انسان را صاف میکند، بلکه اثر بیشتر و بالاتری دارد و آن این است که علم و حکمت از درون انسان میجوشد

صعود و نزول روح

در بحار حدیثی نقل میکند: اصحاب رسول اکرم که مردان مؤمنی بودند، حالتی در خود دیدند. دغدغه در آنها پیدا شد که نکند ما منافق باشیم و خودمان نمیدانیم. به پیامبر صلی الله علیه و آله عرض کردند: یا رَسولَ اللَّهِ نَخافُ عَلَینَا النِّفاقَ ما میترسیم منافق باشیم.

فرمود: چرا؟ عرض کردند: برای اینکه وقتی در محضر مبارک شما مینشینیم و شما صحبت میکنید، موعظه میکنید، از خدا میگویید، از قیامت میگویید، راجع به گناهان و توبه و استغفار سخن میگویید، یک حال بسیار خوشی پیدا میکنیم، ولی بعد که از حضور شما مرخص میشویم وَ شَمَمْنَا الْاوْلادَ وَ رَاینَا الْعِیالَ وَ الْاهْلَ و مدتی با زن و بچهمان مینشینیم (تعبیر خودشان این است که بچه هایمان را بو میکنیم) میبینیم که حالمان برگشت، باز همان آدم اول شدیم. یا رسول اللَّه! آیا این نفاق نیست؟ نکند نفاق باشد و ما منافق باشیم! فرمود: نه، این نفاق نیست. نفاق دورویی است، این «دو حالتی» است. انسان گاهی روحش اوج میگیرد و بالا میرود، و گاهی روحش پایین میآید. البته شما وقتی پیش من هستید و این حرفها را میشنوید، قهراً چنین حالتی پیدا میکنید. بعد این جمله را فرمود:

لَوْ تَدومونَ عَلَی الْحالَةِ الَّتی وَصَفْتُمْ انْفُسَکمْ بِها لَصافَحَتْکمُ الْمَلائِکةُ وَ مَشَیتُمْ عَلَی الْماءِ [١].

اگر به آن حالتی که پیش من هستید باقی بمانید و از آن حال خارج نشوید، میبینید ملائکه میآیند و با شما مصافحه میکنند و شما بر روی آب میتوانید راه بروید بدون اینکه فرو بروید! آن حالت حالتی نیست که برای شما همیشه باقی بماند. اگر آن حالت برایتان به صورت یک ملکه باقی بماند، به این مقامها میرسید.