مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٩ - ١١ نقد و بررسی نظریه مکتب قدرت (٢)

١١ نقد و بررسی نظریه مکتب قدرت (٢)

انَّ اللَّهَ یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْاحْسانِ وَ ایتائِ ذِی الْقُرْبی وَ ینْهی عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکرِ وَ الْبَغْی یعِظُکمْ لَعَلَّکمْ تَذَکرونَ [١].

بحث جلسه گذشته ما در موضوع انسان کامل، در اطراف نظریه مکتب قدرت بود.

عرض کردیم که در این مکتب، کمال منحصراً مساوی با توانایی، و نقص منحصراً مساوی با عجز و ناتوانی است و حتی نیک و بد هم با همین مقیاس و معیار سنجیده میشود: نیک یعنی توانا، و نیکی و نیکویی یعنی توانایی؛ و بد یعنی ناتوان، و بدی یعنی ناتوانی.

فلاسفه معمولًا بحثها را بر اساس کمال و نقص، و متکلمین بر اساس حسن و قبح توجیه میکنند. در این مکتب، هر دو اینها [یعنی کمال و نقص، و حسن و قبح] را با معیار توانایی و ناتوانی سنجیدهاند. فلاسفه میگویند کمال و نقص؛ اینها میگویند کمال یعنی توانایی، نقص یعنی ناتوانی. متکلمین میگویند حسن و قبح، نیکی و بدی؛ اینها میگویند نیکی یعنی توانایی، بدی یعنی ناتوانی. در این مکتب «حق و باطل» و «عدل و ظلم» هم قهراً با همین مقیاس سنجیده میشود؛ یعنی حق