مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣ - عرفای قرن چهارم
درس پنجم و ششم : تاریخچه مختصر (٢)
عرفای قرن چهارم
الف. ابوبکر شِبلی. شاگرد و مرید جنید بغدادی بوده و حلّاج را نیز درک کرده و از مشاهیر عرفاست. اصلًا خراسانی است. در کتاب روضات الجنّات و سایر کتب تراجم، اشعار و کلمات عارفانه زیادی از او نقل شده است. خواجه عبداللَّه انصاری گفته است: اول کسی که به رمز سخن گفت ذوالنّون مصری بود، جنید که آمد این علم را مرتب ساخت و بسط داد و کتابها در این علم تألیف کرد، و چون نوبت به شبلی رسید این علم را به بالای منابر برد. شبلی در بین سالهای ٣٣٤- ٣٤٤ در ٨٧ سالگی درگذشته است.
ب. ابوعلی رودباری. نسب به انوشیروان میبرد و ساسانی نژاد است. مرید جنید بوده و فقه را از ابوالعباس بن شریح و ادبیات را از ثَعلَب آموخت. او را جامع شریعت و طریقت و حقیقت خواندهاند. در سال ٣٢٢ درگذشته است.
ج. ابونصر سرّاج طوسیصاحب کتاب معروف اللُّمَع که از متون اصیل و قدیم و معتبر عرفان و تصوف است. در سال ٣٧٨ در طوس درگذشته است. بسیاری از مشایخ طریقت، شاگرد بلاواسطه یا مع الواسطه او بودهاند. بعضی مدعی هستند که مقبرهای که در پایین خیابان مشهد به نام قبر پیر پالان دوز معروف است، مقبره