مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٢ - نمونه ای از تاریخ اسلام
جامعهای است روینده و بالنده. [میفرماید:] جامعه حکم یک گیاه را دارد که در اول، ضعیف و کوچک است ولی بعد رشد میکند و رشد میکند به طوری که همه کشاورزان را به حیرت و شگفتی وا میدارد.
ببینید قرآن چطور [در جای دیگر این دو گرایش را] توأم با یکدیگر ذکر کرده است: التّائِبونَ الْعابِدونَ الْحامِدونَ السّائِحونَ الرّاکعونَ السّاجِدونَ جنبههای خدایی این دسته را ذکر میکند: تائبها، عبادت کنندگان، ستایش کنندگان، روزه گیران، راکعان، ساجدان. بلافاصله پس از آن میگوید: الْامِرونَ بِالْمَعْروفِ وَ النّاهونَ عَنِ الْمُنْکرِ [١] همانها که مصلح جامعه خود هستند و در جامعه امر به معروف و نهی از منکر میکنند.
در آیه دیگری میفرماید: الصّابِرینَ وَ الصّادِقینَ وَ الْقانِتینَ وَ الْمُنْفِقینَ [٢] صبرکنندگان، مقاومت کنندگان [٣]، صادقان، راستگویان، راست کرداران، انفاق کنندگان. بلافاصله میگوید: وَالْمُسْتَغْفِرینَ بِالْاسْحارِ و استغفارکنندگان در سحر.
بنابراین در اسلام، این گرایشها از یکدیگر تفکیک پذیر نیست. کسی که یکی از اینها را استخفاف کند، دیگری را هم استخفاف کرده است.
در اوصاف اصحاب حضرت حجت (عجّل اللَّه تعالی فرجه) تعبیری است که من نه فقط در یک حدیث بلکه در احادیث متعدد آن را دیدهام: رُهْبانٌ بِاللَّیلِ لُیوثٌ بِالنَّهارِ [٤] در شب راهبانند؛ شب که سراغ آنها میروی، گویی سراغ یک عده راهب رفتهای؛ ولی روز که سراغشان میروی گویی سراغ یک عده شیر رفتهای
نمونه ای از تاریخ اسلام
اصحاب رسول خدا در چه وضع و حالی بودند؟ حدیث معروف کافی [٥]- که مولوی آن را به شعر درآورده است- واقعاً عجیب است. این حدیث را شیعه و سنی [٦] هر دو
[١] توبه/ ١١٢[٢] آل عمران/ ١٧[٣] «صبر» در قرآن همیشه معنایش مقاومت است، مخصوصاً مقاومت در میدان جنگ.[٤] سفینة البحار، ماده صحب.[٥] اصول کافی، ج ٢/ ص ٥٣[٦] کنزالعمّال، ج ١٣/ ص ٣٥١