باللَّه)؟ قرآن که میگوید: فَأَینَما تُوَلّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ [١] رو به هر طرف بایستید، چهره خدا آنجاست. رو به این طرف بایستی یا رو به آن طرف، رو به خدا ایستادهای. رو به بالا نگاه کنی یا رو به پایین، به طرف خدا نگاه کردهای. و پیغمبر فرمود: اگر شما را با ریسمانی تا هفتمین طبقه زمین هم فرو ببرند باز هم به سوی خدا رفتهاید، به مشرق بروید به سوی خدا رفتهاید، به مغرب بروید به سوی خدا رفتهاید، اینجا هم که نشستهاید با خدا هستید. خدا که جهت ندارد، پس چرا ما باید رو به کعبه بایستیم؟ میگوید شما که دارید عبادت انجام میدهید، در عین حال باید یک تعلیم و تربیت اجتماعی هم بگیرید. همهتان رو به یک نقطه بایستید. اگر اینجور نباشد، یکی از این طرف بایستد یکی از آن طرف، این مظهر تفرّق و تشتّت است. اما اگر رو به یک نقطه ایستادید، جهت شناس هستید؛ همه مسلمین یک جهت را تعقیب میکنند. حالا کدام نقطه را انتخاب کنیم که اساساً بوی شرک نداشته باشد؟ میگوید آن نقطهای را انتخاب کن که اگر رو به آنجا بایستی باز عبادت را احترام کردهای، رو به جایی میایستی که اولین معبد است. احترام معبد، احترام عبادت است.

٤. انضباط وقت

باز میگوید عبادت که میخواهی بکنی، یک وقتِ مشخص و معینی دارد و دقیقهاش هم حساب میشود. وقت نماز صبح از اول طلوع صبح تا اول طلوع آفتاب است و اگر عمداً یک دقیقه قبل از طلوع صبح یا بعد از طلوع آفتاب شروع کنی، نمازت باطل است، درست نیست. باید بین ایندو باشد. نمیشود بگویی من فعلًا خوابم میآید، الآن یک ساعت به طلوع صبح مانده، خدا که خواب و بیداری ندارد، مگر خدا در بین الطلوعین- العیاذباللَّه- لباس رسمیاش را میپوشد و آماده قبول کردن نمازها میشود؟! برای خدا که تمام ساعات و همه لحظات علی السویه است، لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلا نَوْمٌ [٢]، من دیشب بیدارخوابی کشیدهام، خیلی خوابم میآید، میخواهم نیم ساعت زودتر نمازم را بخوانم! انضباط وقت را باید بشناسی.

جز در وقت خودش در وقت دیگر نباید نماز بخوانی. آیا از نظر خدا فرق میکند که این

[١] بقره/ ١١٥.[٢] بقره/ ٢٥٥.