مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٣ - نمونه ای از بیماری حسد

خود را از این نظر که اساساً انسان سالم یا انسان معیوب هستیم، [بشناسیم.]

آفات روح انسان

بهطور اجمال ریشههای اصلی آنچه که روح انسان را آفت زده میکند برایتان عرض میکنم. از نظر روان شناسی، محرومیتها منشأ بیماریهای روانی میشود؛ یعنی منشأ بسیاری از عقدههای روانی و بیماریهای روانی انسان، احساس مغبونیتها و محرومیتهاست. میدانید که فروید بهطور افراط تکیهاش روی این موضوع است، خصوصاً در امر جنسی. به هرحال این خود یک مسئله اساسی است که محرومیتهای انسان در او ایجاد بیماریهایی میکند. کینه چیست که وقتی انسان احساس میکند نسبت به کسی حقد و کینه دارد، دلش میخواهد از او انتقام بگیرد و تا او را به خاک و خون نکشد نمیتواند آرام گیرد؟ این حس انتقامجویی در انسان چیست؟.

آدم حسود وقتی خیر و نعمتی را در دیگران میبیند، همه آرزویش این است که از او سلب نعمت شود؛ درباره خودش فکر نمیکند. انسان سالم، غبطه دارد نه حسد.

او همیشه درباره خودش فکر میکند که جلو بیفتد. اگر یک انسان همیشه در این فکر باشد که خودش جلو بیفتد، سالم است. این، دلیل بر عیب نیست. اما اگر کسی همیشه در این اندیشه است که دیگری عقب بیفتد بیمار است، مریض است. حتی شما میبینید که گاهی آدمهای حسود به مرحلهای میرسند که حاضرند به خودشان صد درجه صدمه بزنند، بلکه به دیگری پنجاه درجه صدمه وارد شود

نمونه ای از بیماری حسد

داستان خیلی معروفی در کتب تاریخ نقل میکنند: در زمان یکی از خلفا، مرد ثروتمندی غلامی خرید. از روز اولی که او را خرید، مانند یک غلام با او رفتار نمیکرد، بلکه مانند یک آقا با او رفتار میکرد. بهترین غذاها را به او میداد، بهترین لباسها را برایش میخرید، وسایل آسایش او را فراهم میکرد و درست مانند فرزند خود با او رفتار میکرد، گویی پرواری برای خودش آورده است. غلام میدید که اربابش همیشه در فکر است، همیشه ناراحت است. بالاخره ارباب حاضر شد او را آزاد کند و سرمایه زیادی هم به او بدهد. یک شب درد دل خود را با غلام در میان