مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٠ - ناقص بودن معنی شعر سعدی
کسی که زبانش انگلیسی است همینطور و ... زبان عربی نمیتواند چیزی باشد که برای همه مردم سَواءٌ بَینَنا وَ بَینَکمْ باشد. زبان عربی و فارسی و ترکی و فرانسوی و انگلیسی هرکدام به یک ملتی اختصاص دارد. خیلی چیزهای دیگر هم همینطور است.
ولی آن حقیقتی که مال همه است و مال هیچ کس هم نیست، خدای ماست؛ آن حقیقت کلی و آن کسی که همه ما را آفریده است، آن کسی که عالم را خلق کرده و بازگشت عالم به سوی اوست. بیایید همه به سوی او بشتابیم، تنها او را پرستش کنیم و شریکی هم برای او قرار ندهیم. بعد میفرماید: وَ لا یتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً ارْباباً مِنْ دونِ اللَّهِ. وقتی که به سوی «او» رفتیم و «او» شدیم، آنوقت «ما» میشویم و تنها آن وقت است که میتوانیم «ما» باشیم. در این هنگام بعضی، بعضی دیگر را رب خود (یعنی خدای خود) انتخاب نکند، صحبت آقایی و نوکری از میان برود، صحبت استثمارگر و استثمارشده از بین برود، صحبت بالا و پایین از میان برود، ولی به شرطی که از آنجا شروع کنیم:
تَعالَوْا الی کلِمَةٍ سَواءٍ بَینَنا وَ بَینَکمْ الّا نَعْبُدَ الّا اللَّهَ وَ لا نُشْرِک بِهِ شَیئاً وَ لا یتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً ارْباباً مِنْ دونِ اللَّهِ..
این است که قرآن طرفدار «ما» بوده است و همیشه دم از «ما» میزند.
در نماز، بعد از آنکه خدا را حمد و ستایش میکنیم: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ. ..، خدا را مخاطب قرار میدهیم. من تنها دارم نماز میخوانم و نماز من فرادی است.
میخواهم بگویم خدایا تو را پرستش میکنم و از تو کمک میخواهم، ولی اینطور میگویم: ایاک نَعْبُدُ وَ ایاک نَسْتَعینُ خدایا «ما» فقط تو را پرستش میکنیم و «ما» فقط از تو یاری میجوییم. نمیگوییم «من» فقط تو را پرستش میکنم. در آخر نماز هم میگوییم: السَّلامُ عَلَینا وَ عَلی عِبادِ اللَّهِ الصّالِحینَ.
ناقص بودن معنی شعر سعدی
سعدی میگوید:
بنی آدم اعضای یکدیگرند | که در آفرینش ز یک گوهرند | |