مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٤ - عرفای قرن نهم
تصوف است. قبرش در ماهان کرمان مزار صوفیان است.
گویند نود و پنج سال عمر کرد و در سال ٨٢٠ یا ٨٢٧ یا ٨٣٤ درگذشت. اکثر عمرش در قرن هشتم گذشته و با حافظ شیرازی ملاقات داشته است. اشعار زیادی در عرفان از او باقی است.
ب. صائن الدین علی تُرکه اصفهانی. از محققین عرفاست. در عرفان نظری محیی الدینی ید طولا داشته است. کتاب تمهید القواعد وی که اکنون در دست است و چاپ شده است دلیل تبحّر او در عرفان است و مورد استفاده و استناد محققین بعد از وی است.
ج. محمّد بن حمزه فنّاری رومی. از علمای کشور عثمانی است. مردی جامع بوده است و کتب زیاد تألیف کرده است. شهرت او به عرفان به واسطه کتاب مصباح الانس وی است که شرح کتاب مفتاح الغیب صدرالدین قونوی است.
شرح کردن کتب محیی الدین عربی و یا صدرالدین قونوی کار هرکسی نیست.
فنّاری این کار را کرده است و محققین عرفان که پس از وی آمدهاند ارزش این شرح را تأیید کردهاند.
این کتاب در تهران با چاپ سنگی با حواشی مرحوم آقامیرزا هاشم رشتی از عرفای محقق صدساله اخیر چاپ شده است. متأسفانه به علت بدی چاپ، مقداری از حواشی مرحوم آقامیرزا هاشم غیر مَقرُوّ [١] است.
د. شمس الدین محمّد لاهیجی نوربخشیشارح گلشن راز محمود شبستری. معاصر میرصدرالدین دشتکی و علّامه دوانی بوده و در شیراز میزیسته است و مطابق آنچه قاضی نور اللَّه در مجالس المؤمنین نوشته است صدرالدین دشتکی و علّامه دوانی- که هر دو از حکمای برجسته عصر خود بودند- نهایت احترام و تجلیل از وی میکردهاند.
وی مرید سید محمّد نوربخش بوده و سید محمّد نوربخش شاگرد ابن فَهْد حلّی بوده که ذکرش در تاریخچه فقها خواهد آمد. لاهیجی در شرح گلشن راز صفحه ٦٩٨ سلسله فقر خود را که از سید محمّد نوربخش شروع و به معروف کرخی میرسد و سپس به حضرت امام رضا علیه السلام و ائمه پیشین تا حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم منتهی
[١] [غیر مقروّ یعنی ناخوانا]