مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٢٢ - دو نوع مضیقه و تنگنا
وَ مَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مِنْ امْرِهِ یسْراً..
هرکس که تقوای الهی داشته باشد، خداوند یک نوع سهولت و آسانی در کار او قرار میدهد.
امیرالمؤمنین (سلام اللَّه علیه) میفرماید:
فَمَنْ اخَذَ بِالتَّقْوی عَزَبَتْ عَنْهُ الشَّدائِدُ بَعْدَ دُنُوِّها وَ احْلَوْلَتْ لَهُ الْامورُ بَعْدَ مَرارَتِها وَ انْفَرَجَتْ عَنْهُ الْامْواجُ بَعْدَ تَراکمِها وَ أَسْهَلَتْ لَهُ الصِّعابُ بَعْدَ انْصابِها [١].
یعنی هرکس که چنگ به دامن تقوا بزند سختیها و شداید بعد از آنکه به او نزدیک شدهاند از او دور میشوند و کارها که بر ذائقه او تلخ آمدهاند برایش شیرین میشوند، موجها که روی هم جمع شدهاند و میخواهند او را به کام بکشند از او کنار میروند، امور پرمشقت بر او آسان میگردد.
در اینجا نیز سؤالی طرح میشود که چه رابطهای میان تقوا که یک خصیصه روحی و اخلاقی است، با پیروزی بر مشکلات و شداید وجود دارد؟
دو نوع مضیقه و تنگنا
در اینجا مقدمتاً باید عرض کنم که مضیقهها و تنگناهایی که برای انسان پیش میآید و سختیهایی که انسان در آن سختیها واقع میشود دو نوع است:.
یک نوع مضیقههایی است که اختیار و اراده انسان هیچ گونه دخالتی در آنها ندارد، مثل اینکه سوار هواپیما میشود و هواپیما خراب میگردد و یا آنکه سوار کشتی است و دریا طوفانی میشود، خطر غرق شدن وجود دارد، و امثال این شدتها و گرفتاریهایی که برای هرکسی ممکن است پیش بیاید بدون آنکه قابل پیش بینی باشد و اراده و اختیار انسان در آن دخالت داشته باشد.
و نوع دیگر از ابتلاها و مضایق و گرفتاریها آنهاست که اراده و اختیار انسان در
[١] نهج البلاغه، خطبه ١٩٦