روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٦٣
چند فرقه شدند [١]؟گفت:بر چهل و پنج فرقه.گفت:دروغ مىگويى.به خداى كه من تورات به از او دانم،و انجيل به از تو دانم.امّت موسى پس از و بر هفتاد و يك فرقه شدند،هفتاد ايشان هالكند و يكى ناجى،و ايشان آنند كه خداى تعالى گفت:
وَ مِنْ قَوْمِ مُوسىٰ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ [٢] .و امّت عيسى از پس او بر هفتاد و دو فرقه شدند،يكى از ايشان ناجى و باقى هالك،و ناجى آنانند كه خداى [٤٤٩-ر]تعالى در حقّ ايشان گفت: وَ إِذٰا سَمِعُوا مٰا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمّٰا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ [٣].
و امّت مصطفي-صلّى اللّه عليه و آله-بر هفتاد و سه فرقه شوند [٤]،يكى از ايشان ناجى [٥]،و آنان آنند [٦]كه خداى تعالى گفت: وَ مِمَّنْ خَلَقْنٰا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ [٧]،
و هم شيعتي، و ايشان شيعه مناند.
اين جا اشارتى است،و در آن اشارت تو را بشارتى است.و آن،آن است كه هركجا سبب نجات آمد در هر امّت كه بود،ثبات برحق بود،نبينى كه در حقّ امّت موسى: وَ مِنْ قَوْمِ مُوسىٰ أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ [٨]،و در باب امّت عيسى: تَرىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمّٰا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ [٩]،و در امّت ما: وَ مِمَّنْ خَلَقْنٰا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ [١٠].اكنون اين حق كجا جويند؟آنجا كه رسول-عليه السلام-بيان كرد باتّفاق:
الحقّ مع علىّ و علىّ مع الحق يدور معه حيث ما دار ،گفت:حق با على است و على با حق،حق آنجا گردد كه على باشد.اىعجب همه جهان تبع حق باشند،حقّ نگر [١١]كه چگونه تبع اوست كه:
الحقّ مع علىّ، چگونه پسرو و قدم نگاه دار اوست كه:
يدور معه حيث ما دار.
محمّد بن كعب القرظىّ روايت كند عن ابي جعديّه [١٢]كه رسول-عليه السلام-
[١] .وز،فق:شد.
[٢] .سوره اعراف(٧)آيه ١٥٩.
[٣] .سوره مائده(٥)آيه ٨٣.
[١٠] [٤] .وز:به صورت«شدند»هم خوانده مىشود.
[٥] .مر+بود.
[٦] .دب:و آن آنانند،آج،لب،فق،مب،مر:و آنانند.
[٧] .سوره اعراف(٧)آيه ١٨١.
[٨] .سوره اعراف(٧)آيه ١٥٩.
[٩] .سوره مائده(٥)آيه ٨٣.
[١١] .آج،لب،فق،مب،مر:بگو.
[١٢] .دب:ابن جعده.