و حذيفة بن اليمان گفت،دو حديث ما را بگفت رسول-عليه السلام-يكى بديدم و منتظر يكى ديگرم-يكى آن‌كه گفت:امانت بر دل مردمان فرود آمد و قرآن فرود آمد،قرآن و سنّت بياموزى [٥]،آنگه ما را گفت:امانت برداريد،و در رفع امانت چنين گفت كه:مرد بخسپد [٦]امانت از دل او بر كنند،اثر او آنجا بماند چنان كه ستاره،آنگه بخسپد [٧]امانت از دل او بر كنند و اثر آن بماند چنان كه شغه دست، يعنى دست سر و بسته،يا چون انگشتى آتش كه بر پاى خود بگردانى اثرى اندك بكند و بنماند اثر.

آنگه حذيفه ريگى بر گرفت و بر پاى خود نهاد و بگردانيد،گفت:ديدى كه اثر نيست اين را،همچنين امانت برود و اثرش بنماند.پس در آن عهد مردمان با يكديگر معامله و مبايعه كنند،و در ميان ايشان امانت نماند.تا اگر كسى باشد در قبيله كه در او اندكى امانت باشد او را مثل كنند و انگشت‌نماى كنند،و گويند:در فلان قبيله مردى هست كه او را امانتى است.

و ديگرى را گويند:فلان سخت عاقل و جلد و ظريف است،و در دل او چند سپندان دانه [٨]ايمان نباشد،و پيش از اين با هركه بودى معامله كردمى اگر مسلمان بودى و اگر ذمّى.امّا مسلمان را اسلام و تحرّجش رها نكردى كه خيانت كند،و امّا

[١] .آج،لب،فق،مب،مر:باشند+به بركت آن راستى و امينى.

[٢] .آج،لب:او را.

[٣] .بكنى/بكنيد.

[٤] .مب،مر:بكنيد.

[٥] .مب،مر:بياموزيد.

[٦] .وز،دب،آج،لب،فق،مب،مر:بخسبد.

[٧] .وز،دب،آج،لب،فق،مب،مر:بخسبد.

[٨] .مب:پنبه دانه.