روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣٠ - ترجمه

گفت:آن درخت مرا گواهى [١]دهد.مرد را عجب آمد،رسول گفت:يا اعرابى!برو آن درخت را پيش من خوان گو [٢]:رسول خداى تو را مى‌خواند.

اعرابى برفت و گفت:ايّتها الشّجرة أجيبي[رسول اللّه] [٣]،اجابت كن رسول خدا را!درخت بر خويشتن بجنبيد [٤]و عروق خود از زمين بر كند،و جعلت تخدّ الارض خدّا،و زمين مى‌شكافت تا پيش رسول آمد و بايستاد.رسول خداى-عليه السلام- گفت:

بم تشهدين ايّتها الشّجرة ،به چه گواى [٥]مى‌دهى اى درخت؟گفت:

اشهد ان لا اله الّا اللّه و انّك رسول اللّه ،گواى [٦]مى‌دهم كه:خداى يكى است و تو رسول [٧]اويى.

اعرابى گفت:درختى تو را گواى [٨]مى‌دهد،من اولى‌تر [٩]كه گواى [١٠]دهم:اشهد ان لا اله الّا اللّه و انّك رسول اللّه،[و اسلام آورد] [١١].

وَ أُولُوا الْعِلْمِ ،خداوندان علم گواى [١٢]مى‌دهند.

مفسران خلاف كردند در آن‌كه [اين] [١٣]خداوندان علم كه‌اند؟بعضى مفسران گفتند:مراد انبيااند،پيغامبران خداى برآن [١٤]گواى [١٥]مى‌دهند.

ابن كيسان گفت:صحابه رسولند از مهاجر و انصار.

مقاتل گفت:احبار اهل كتابند،آنان كه ايمان آوردند،چون عبد اللّه سلام و مانند او.سدّى و كلبى گفتند:علماى مؤمنانند.

در تفسير اهل البيت مى‌آيد كه: أُولُوا الْعِلْمِ اميرالمؤمنين على-عليه السلام-است [بيانه] [١٦]قوله: وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتٰابِ [١٧]،و اگر علماى اهل اسلام يا علماى اهل كتاب يا مهاجر و انصار صحابه،آيت محتمل باشد ايشان را اولى‌تر كه اگر از