روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٦ - ترجمه
فرّاء گفت:«لام»به معنى«في»است،اى في يوم براى آنكه حروف [١]صفات بعضى قائم باشد مقام بعضى،و اين قول [٢]ضعيف است.و درست آن است كه:«لام»بر جاى [٣]خود است،و معنى آن است كه:لجزاء يوم و لعقاب يوم،چنان كه يكى از ما گويد كسى را:اعددتك [٤]ليوم الهياج [٥]،[اى لقتال يوم الهياج] [٦].
وَ وُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مٰا كَسَبَتْ ،و تمام بدهند جزا هر نفسى را آنچه كرده باشد [٧]،يعنى جزاى آنچه كرده باشد هر نفسى را،اگر مؤمن بود و اگر كافر،و اگر برّ بود و اگر فاجر،آنچه مستحقّ باشد آن را از جزا،اگر خير بود و اگر شرّ. وَ هُمْ لاٰ يُظْلَمُونَ ،و بر ايشان ظلم نكنند و حقّشان [٨]بازنگيرند از ثوابشان [٩]و زيادت آنچه مستحقّ باشند نكنند با ايشان از عقاب.
عبد الله عبّاس گفت:اوّل رايت كه بر دارند آن روز[رايت] [١٠]جهودان [١١]باشد، و خداى تعالى ايشان را بر سر جمع رسوا بكند،و آنكه بفرمايد تا ايشان را به دوزخ برند.
قُلِ اللّٰهُمَّ مٰالِكَ الْمُلْكِ ،ابو هريره روايت كند از رسول-عليه السلام-كه او گفت:چون خداى تعالى خواست كه«فاتحة الكتاب»و«آية الكرسىّ»و«شهد اللّه»و قُلِ اللّٰهُمَّ مٰالِكَ الْمُلْكِ به زمين فرستد،و ايشان[را] [١٢]از عرش مجيد آويخته بودند گفتند:[بار] [١٣]خدايا!ما را به زمين خواهى فرستادن به سراى زلّت و معاصى،و ما از عرش پاكيزه [١٤]آويختهايم؟
[١] .اساس كه نونويس است:حرف،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٢] .مج،وز:قولى.
[٣] .اساس:بجاى،با توجّه به مج،وز تصحيح شد.
[٤] .اساس كه نونويس است:اعددت،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٥] .اساس،مب،مر:الميهاج،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٦] .اساس:كلمات زير وصّالى رفته و ناخواناست،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٧] .دب:باشند.
[٨] .مج،وز،دب،آج،لب،فق:حقّ ايشان،مب،مر:حقّ ايشان را.
[٩] .اساس:ثواب،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٣] [١٢] [١٠] .اساس:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١١] .مر:يهودان.
[١٤] .اساس:مجيد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.