روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨٢ - ترجمه
كنند،امّا در جمله اصول نه.
دگر آنكه:در آيت دليل است بر بطلان مذهب اصحاب معارف،و آن آن است كه گفت: وَ تَكْتُمُونَ [١]الْحَقَّ ،و ايشان حق پنهان مىكنند.اگر مردم همه حقدان و حقشناس بودندى،كتمان صورت نبستى و ممكن نشدى،براى آنكه اين كتمان حقّ [٢]تلبيس بر آنان شايد كردن كه ندانند [٣].
وَ قٰالَتْ طٰائِفَةٌ ،گفتند [٤]گروهى،«جماعت»را براى آن طايفه خوانند تشبيها بالرّفقة [٥]الطّائفة في الاسفار.و گفتهاند:براى آنكه مجتمع باشند چون حلقه كه، يمكن ان يطاف حولها،نحو قوله: عِيشَةٍ [٦]رٰاضِيَةٍ [٧]،اى مرضيّة في قول الكوفيّين،و:
ذات رضا،في قول البصريين.
حسن بصرى و سدّى گفتند:دوازده كس از اهل كتاب از جهودان خيبر و دههاى غرينه [٨]مواطاة كردند و گفتند:بيايى [٩]تا بامداد به محمّد ايمان آوريم و نماز ديگر كافر شويم با او [١٠]و گوييم:ما بدانستيم كه اين نه آن پيغامبر است كه ما گمان برديم تا اصحاب او به شك افتند و ايشان نيز كافر شوند.
مجاهد و مقاتل گفتند:آيت در باب قبله آمد.چون قبله با [١١]كعبه گردانيد خداى تعالى،جهودان را سخت آمد.كعب اشرف گفت:بامداد به قبله محمّد ايمان آرى [١٢]به زبان و روى به او كنى [١٣]،و نماز ديگر روى با بيت المقدّس كنى [١٤]تا اصحاب او به شك افتند،باشد كه از او برگردند [١٥]و فعل ما ايشان را شبهه شود.
[١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:يكتمون.
[٢] .كذا در مج،وز:من،دب،آج،لب،فق،مب،مر:و.
[٣] .اساس:بدانند،با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٤] .فق:گفتندى.
[٥] .مج،مب:بالرّفعة،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٦] .آج،لب،فق،مر:في عيشة.
[٧] .سوره حاقّه(٦١)آيه ٢٠.
[٨] .كذا در مج و ديگر نسخه بدلها،تفسير طبرى(٥٠٧/٦):عربية.
[٩] .بيايى/بياييد.
[١٠] .وز،دب،آج،لب،فق،مب،مر:به او.
[١١] .مج:ما،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:آريد.
[١٣] .كنى/كنيد.
[١٤] .دب،مب،مر:كنيد.
[١٥] .مج،وز،برگرديد،با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.