روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٥ - ترجمه
است از روزگار اندك منقطع،براى آنكه آنچه معدود بود [١]برسد.
وَ غَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ ،«غرور»اطماع باشد در آنچه صحيح نبود،و غرّه يغره غرورا،و الغرور الشّيطان،و الغرّ الّذى لم يجرّب الامور و الغرارة الغفلة،و الغرارة لأنّها تغرّ بما فيها،و الغرر الخطر و غرّ الطّائر فرخه اذا زقّه غرّا،و الغر غرة تدوير الماء فى الحلق،و ايشان را بفريفت و مغرور بكرد در دينشان آن فريه و دروغ كه گفتند.
و الافتراء الكذب،و اصله القطع،يقال:فرى يفرى اذا قطع الأديم على [٢]وجه الصّلاح،[و افراه] [٣]اذا قطعه على وجه الفساد،و انّه ليفرى الفرىّ اى يأتى بالعجب [٤]الدّاهية [٥].
و خلاف كردند در آن دروغ كه ايشان را مغرور بكرد.بعضى گفتند:اين بود كه در اين آيت خداى تعالى حكايت كرد از ايشان كه: لَنْ تَمَسَّنَا النّٰارُ إِلاّٰ أَيّٰاماً مَعْدُودٰاتٍ .
بعضى [٦]دگر گفتند قولهم [٧]: نَحْنُ أَبْنٰاءُ اللّٰهِ وَ أَحِبّٰاؤُهُ [٨]...،آنكه [٩]گفتند:ما پسران خدا و دوستان اوييم [١٠].
فَكَيْفَ إِذٰا جَمَعْنٰاهُمْ ،«كيف»سؤال باشد از حال و محلّ او رفع است براى آنكه خبر مبتداى است محذوف [١١]،اى حالهم شديدة عجيبة في الشّدّة و السوء بحيث يسأل عنها،و [١٢]إِذٰا جَمَعْنٰاهُمْ لِيَوْمٍ لاٰ رَيْبَ فِيهِ ،چگونه باشد حال ايشان چون ما ايشان را جمع كنيم [١٣]براى روزى كه در آن شكّى نيست.
[١] .مج و ديگر نسخه بدلها+زود.
[٢] .اساس:في،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٣] .اساس كلمه زير وصالى رفته است،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٤] .آج،لب،فق،مب،مر:ان يأتى العجب.
[٥] .كذا:در اساس و همه نسخه بدلها،معاجم لغت اين ضبط را تأييد نمىكنند(؟)
[٦] .همه نسخه بدلها:و بعضى.
[٧] .آج،لب،فق،مر:قوله،مب:قوله تعالى.
[٨] .سوره مائده(٥)آيه ١٨.
[٩] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:آنگه.
[١٠] .همه نسخه بدلها بجز دب:پسران خداييم و دوستان خداييم.
[١١] .دب:خبر مبتداى محذوف است.
[١٢] .مج،وز،دب:ندارد.
[١٣] .اساس كه در اين مورد نونويس است:چون جمعشان كنند،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.