روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٢١ - ترجمه
كافر است براى آنكه در آيت ذكر كافران [١]رفته است: أُولٰئِكَ جَزٰاؤُهُمْ ،الى قوله:
إِلاَّ الَّذِينَ تٰابُوا ،هم در حقّ حارث بن سويد آمد كه چون به مكّه رفت و از مدينه بگريخت پشيمان شد برآن،فرستاد به قوم خود و گفت:بپرسى [٢]از رسول -عليه السلام-تا خود مرا توبه باشد كه من [٣]پشيمانم!خداى تعالى [٤]آيت فرستاد: إِلاَّ الَّذِينَ تٰابُوا مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ وَ أَصْلَحُوا فَإِنَّ اللّٰهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ .
كسى از جمله خويشان او آيت آنجا فرستاد تا بر او بخواندند [٥]،حارث او را گفت:تو به اين كه مىگويى راستيگرى [٦]،و رسول از تو راستيگرتر [٧]است،و خداى تعالى از هر دو راستيگرتر [٨]است.با مدينه [٩]آمد[٤٤٠-ر]و اسلام آورد،و حسن اسلامه،و اسلامش نيكو شد.
مجاهد گفت:اين [١٠]در مردى آمد من [١١]بنى عمرو بن عوف [١٢]،كافر شد از پس اسلام [١٣]ترسا شد و با روم شد.
أُولٰئِكَ جَزٰاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّٰهِ -الآية،بگفتم [١٤]كه اصل«لعن»طرد باشد،و قوله [١٥]:
مقام الذّئب كالرّجل اللعين
اى الطّريد [١٦].و«جزاء»،پاداشت باشد امّا به خير و امّا به شرّ،چون به خير مخصوص باشد ثواب گويند،و چون به بد [١٧]باشد عقاب گويند.و آيت دليل است بر
[١] .مب،مر:ظالمان.
[٢] .مب،مر:بپرسيد.
[٣] .مب،مر:كه از كرده.
[٤] .دب،مب+اين.
[٥] .دب:خواندند،آج،لب،فق:خوانند،مب،مر:خواند.
[٦] .آج،لب،فق:راستگيرى،مب،مر:راست مىگويى.
[٨] [٧] .وز،دب،آج،لب،فق:راستگيرتر،مب،مر:راستگويتر.
[٩] .لب،فق،مب،مر:تا به مدينه.
[١٠] .دب:آيت،مب،مر+آيت.
[١١] .دب،مب،مر:از.
[١٢] .آج،لب،فق،مب،مر+كه.
[١٣] .مب،مر:شد بعد از اسلام و.
[١٤] .دب:و بگفتيم،مب،مر:و گفتيم.
[١٥] .مب،مر:و قال الشّاعر.معمولا عبارت«قوله»در اين متن پيش از آيات قرآن به كار مىرود،و اين جا مصرع دوم بيتى است از شمّاخ كه مصرع اول آن چنين است:ذعرت به القطا و نفيت عنه.رك:ج ٢ روض الجنان از چاپ حاضر ص،نيز:تفسير طبرى ج ٤٠٨/١،و تبيان ٤٧/٢.
[١٦] .آج،لب،فق:كالطّريد.
[١٧] .آج،لب،فق+مخصوص،مب،مر:به شر مخصوص.