روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٧ - ترجمه

للمبالغة.و ابو مجلس [١]خواند:الّا ان تغمضوا[فيه] [٢]،به ضمّ«تا»و فتح«ميم»على معنى الّا ان تغمض [٣]لكم فيه،و اين‌همه در شواذّ است،و قرائت عامّه قرّاء اين است كه:الّا ان تغمضوا،به ضمّ«تا»و كسر«ميم»من الاغماض،و هو غضّ البصر و اطباق الجفن،قال رؤبة:

ارّق عينىّ من الإغماض برق سرى في عارض نهّاض
و در معنى آيت چند قول گفتند:يكى آن‌كه معنى آن است كه چيزى به حق [٤]و صدقه مدهيد [٥]كه اگر به شما دهند نستانى الّا على مسامحة و مساهلة.و اغماض العين كنايت و عبارت باشد از مساهلت و مسامحت [٦]،و در زبان [٧]ما هم چنين آيد كه گويند:به اندكى [٨]چشم بر هم ته،يعنى مسامحت كن [٩]،در بيع و جز بيع [١٠]استعمال كنند هركجا [١١]معنى مسامحت خواهند [١٢]،و منه قول الطّرمّاح [١٣]:

لم يفتنا بالوتر قوم و للضّيم [١٤] رجال يرضون بالإغماض [١٥]
و اميرالمؤمنين [١٦]-عليه السلام-گفت و براء بن عازب كه:معنى آيت آن است كه [١٧]كسى را بر كسى حقّى[٣٦٢-ر]بود،و از اين جنس چيزى به او دهد،او چنان داند كه [١٨]بعضى حقّ او را اغماض كرده است،يعنى نقصان.يعنى چنان داند كه حقّ خود بعضى بستده است و بعضى رها كرده،و اين به معنى نزديك است به قول اوّل،و اين روايت [١٩]عوفى است از عبد اللّه عبّاس.

والبى [٢٠]روايت كرد از او كه:معنى آيت آن است كه اگر شما را بر كسى [٢١]دينى