روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٠ - ترجمه

لو كان مالك عالما [١]بجوى الهوى و فعاله في اضلع العشّاق
ما عذّب الكفّار الّا بالهوى و إن استغاثوا غاثهم بفراق
و ديگرى گفت در اين معنى.

دخول النّار للمهجور خير من الهجر الّذي هو يتّقيه
لأن دخوله في النّار أدنى عذابا من دخول النّار فيه
و بعضى دگر گفتند:مراد مسخ است و بگردانيدن صورت با صورتى دگر،چنان كه در امّت پيشين كرد.

و بعضى دگر گفتند:مراد شماتت اعداست،و انشد ابن الاعرابىّ:

كلّ المصائب قد تمرّ على الهوى [٢] فتهون [٣]غير شماتة الحساد
انّ المصائب تنقضي أيّامها و شماتة الاعداء بالمرصاد
و بعضى دگر گفتند:مراد فرقت و قطيعت است.و حكما گفته‌اند:قطع الاوصال اهون من قطع الوصال.

و نظام گفت:لو كان للبين صورة لراع القلوب و لهدّ الجبال،و لجمر الغضا اقلّ توهّجا منه،و لو عذّب اللّه اهل النّار بالفراق لاستراحوا الى ما فيه من العذاب،گفت:

اگر فراق را صورت بودى دلها بترسانيد [٤]و كوهها را بيران كردى [٥]،و آتش تاغ از داغ فراق آسان‌تر است،و اگر خداى تعالى اهل دوزخ را به فراق عذاب كند،عذاب دوزخ بر ايشان آسان آيد.

و اعف عنّا،ما را عفو بكن.و اصل«عفو»محو باشد،يقال:عفا الرّسم اذا انمحى [٦]،بار خدايا تقصيرهاى ما درگذار. وَ اغْفِرْ لَنٰا ،و گناهان ما بيامرز.و ارحمنا،بر [٧]ما ببخشاى كه ما به نجات نرسيديم [٨]مگر به رحمت تو.و گفته‌اند:عفو كن ما را از مسخ،و بيامرز ما را از خسف،و رحمت كن بر ما از قذف.