روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٩ - ترجمه

ربّما جرّت الى جهنّم،باز خدايا مرا و اين قوم را از شرّ غلمه نگاه دارد كه باشد كه مردم را به دوزخ برد.

و بعضى ديگر گفتند:مراد محبّت است.بعضى ديگر گفتند:مراد عشق است.

يكى از جمله صالحان نام او خبّاب [١]گفت:به مجلس ذو النّون مصرى حاضر آمدم در فسطاط [٢]مصر،حزر [٣]كردم حاضران را كه هفتاد هزار مرد بودند.او در محبّت خداى سخن گفت،[ياز] [٤]ده جنازه بر گرفتند.يكى از جمله مريدان او برخاست [٥]و گفت [٦]:محبّت خداى تعالى گفتى،در محبّت مخلوقان چيزى بگو.آهى بزد و دست نهاد و پيرهن [٧]چاك كرد و گفت:آه غلقت رهونهم،و استعبرت عيونهم،حالفوا السهاد [٨]،و فارقوا الرّقاد [٩]،قليلهم طويل و نومهم قليل،احزانهم لا تنفد،و همومهم لا تفقد،امورهم عسيرة،و دموعهم غزيرة،باكية عيونهم.قريحة جفونهم،عاداهم الزّمان و الاهل و الجيران.

يحيى معاذ گفت:اگر عذاب قيامت به دست من بودى عشّاق را عذاب نكردمى،براى آن‌كه گناه ايشان اضطرارى بود نه اختيارى.

اصمعىّ گفت:در بغداد ديوانه‌اى را ديدم سخت زرد روى [١٠]،نحيف اندام، كودكان رسنى در گردن او[٣٨٥-پ]كرده و او را رنجه مى‌داشتند.چون مرا ديد گفت:يا اصمعىّ!صف لي بعض ما يعذّب اللّه به اهل النّار في النّار،وصف بكن براى من بعضى آنچه خداى تعالى اهل دوزخ را در دوزخ بدان عذاب كند.من وصف آن مى‌كردم،گفت:و اللّه لو عذّبهم بالحبّ و الرّقباء و الهجر لكانوا في اشدّ من عذاب النّار،به خداى كه اگر ايشان را به محبّت و رقيبان و هجر عذاب كردى،در سخت‌تر از عذاب دوزخ بودندى [١١].