الر [٣]كِتٰابٌ أُحْكِمَتْ آيٰاتُهُ [٤] ...،و معنى آن است كه آياتش جمله محكم است،چنان كه نقصى بر او راه نيابد و متناقض نشود،و شبهه ملحدان و اصحاب اباطيل [٥]بر او متطرّق نشود،چنان كه گفت: لاٰ يَأْتِيهِ الْبٰاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لاٰ مِنْ خَلْفِهِ [٦]،و آن‌كه جمله متشابه است چنان كه گفت قوله: كِتٰاباً مُتَشٰابِهاً مَثٰانِيَ [٧]،و معنى آن‌كه:يشبه بعضه بعضا في الاحكام و الاعجاز و انتفاء و التّناقض عنه،بهرى با بهرى ماند در احكام و اعجاز و نفي نقض از او.و بهرى محكم است و بهرى متشابه بر اين معانى كه گفته شد،و اين است جواب آن‌كس كه گويد:در قرآن آيات متناقض است،نبينى كه در يك آيت گفت:قرآن جمله محكم است،و در يك آيت گفت:جمله متشابه است،و در يك آيت[گفت] [٨]:بهرى محكم است و بهرى متشابه.

و روايت ديگر از عبد اللّه عبّاس آن است كه:متشابه قرآن حروف التّهجى است كه در اوايل سورت است،و آن آن [٩]بود كه جماعتى از جهودان [١٠]به نزديك رسول-صلى اللّه عليه و آله-آمدند چون حيىّ اخطب[٣٩٠-پ]و كعب اشرف و مانند

[١] .مر:باشد.

[٢] .مج،وز:همه.

[٣] .مج،وز:ندارد،اساس و ديگر نسخه بدلها:الم،با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.

[٤] .سوره هود(١١)آيه ١.

[٥] .مر:باطل.

[٦] .سوره فصّلت(٤١)آيه ٤٢.

[٧] .سوره زمر(٣٩)آيه ٢٣.

[٨] .اساس كه در اين مورد نونويس است:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[٩] .مر:اين.

[١٠] .مر:يهودان.