روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٦ - ترجمه

و زمين هيچ[بر] [١]خداى تعالى پوشيده نماند،چگونه پوشيده بود احوال شما در موالات كفّار،و آن‌كه شما با ايشان مساعدت از دل يا از زبان كنى! وَ اللّٰهُ عَلىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ،و خداى تعالى بر همه چيز [٢]قادر است.براى آن گفت تا بدانند كه اين تأخير عذاب و مهلت و انظار مستحقّ [٣]عذاب نه براى عجز مى‌كند،و لكن لنوع من المصلحة المقتضية لذلك في التّكليف،براى آن تا مكلّفان ممكّن باشند و ممهّل باشند،و ايشان را بر خداى تعالى حجّت نبود،بل حجّت خداى را باشد برايشان.

يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مٰا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً ،و نصب او [٤]بر فعلى مقدّر [٥]باشد،كأنّه قال:اذكروا و خافوا يوم.و گفته‌اند:نصب او بر ظرف است از معنى آيت مقدّم [٦]،براى آن‌كه آيت اوّل متضمّن وعيد است و تهديد،كأنّه قال تعالى:ما اوعدتكم [٧]به في الآية المتقدمة انّما يقع و يكون يوم القيمة.و گفته‌اند [٨]قوله:

وَ يُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهُ ،و گفته‌اند من قوله: وَ إِلَى اللّٰهِ الْمَصِيرُ .گفت:ياد كنيد [٩]و فراموش مكنيد [١٠]تا بدانيد [١١]كه اين وعيدها-كه ذكر آن سابق شد-در روزى خواهد بودن كه هر نفسى آنچه كرده باشد از خير و شر،و نفع و ضرّ،و نيك و بد،و طاعت و معصيت،و حسنه و سيئه حاضر يابد،نظيره قوله تعالى: وَ وَجَدُوا مٰا عَمِلُوا حٰاضِراً [١٢].

جمله قرّاء خوانند [١٣]:«محضرا»بفتح الضّاد على انّه مفعول،و در شاذّ عبيد بن عمير [١٤]خواند [١٥]:«محضرا» [١٦]على انّه فاعل على معنى انّ عمله [١٧]يحضره للجزاء من