روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨٣ - ترجمه
لا تنقصون،و هيچ نقصان نكنند شما را و بر شما هيچ ظلم نكنند و حقّتان بازنگيرند، من قوله تعالى: آتَتْ أُكُلَهٰا وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً [١]،[٣٦٦-پ]اى لم [٢]تنقص.و اين آيت لا بدّ مخصوص باشد به صدقه تطوّع،براى آنكه زكات[واجب] [٣]جز به مؤمنان مستبصر ظاهر ستر نشايد دادن از [٤]آنان كه در آيت مذكوراند في قوله: إِنَّمَا الصَّدَقٰاتُ لِلْفُقَرٰاءِ وَ الْمَسٰاكِينِ [٥]،مگر مؤلفة قلوبهم كه ايمان در حقّ ايشان معتبر نيست.
آنگاه [٦]قديم-جلّ جلاله-بيان كرد كه صدقه فريضه[و سنّت] [٧]به كه بايد دادن و به كه اولىتر بود،گفت: لِلْفُقَرٰاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ ،و مبتدا در آيت [٨]محذوف است،و تقديره [٩]:للفقراء الّذين احصروا في سبيل اللّه حق واجب في اموالكم،گفت:آن درويشان كه ايشان محصر [١٠]و عاجز و ممنوع [١١]باشند به ضعف و ابتلاء و شيخوخيّت [١٢]و قلّت ذات اليد ازآنكه كارى نتوانند كردن [١٣]تا [١٤]در زمين خداى بروند و ايشان فقراى مهاجريان [١٥]بودند به نزديك چهارصد مرد بودند،ايشان را در مدينه سرايى نبود و مسكنى و ملكى و ضيعتى و عشيرتى و مالى و صنعتى.همه روز و شب در مسجد بودندى،اگر كسى ايشان را كارى فرمودى بكردندى و الّا همه روز در مسجد نشسته [١٦]بودندى و گاهگاهى [١٧]استخوان خرما كوفتندى [١٨]براى شتر مردمان،
[١] .سوره كهف(١٨)آيه ٣٣.
[٢] .اساس:ما،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] [٣] .اساس:ندارد،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٤] .اساس كه كلمه نونويس است:و،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٥] .سوره توبه(٩)آيه ٦٠.
[٦] .اساس كه كلمه نونويس است:پس،با توجّه به تب تصحيح شد،ديگر نسخه بدلها:آنگه.
[٨] .اساس كه كلمه نونويس است:مبتدا خبرش،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٩] .همه نسخه بدلها:و تقدير آن است كه.
[١٠] .تب،دب:محصور.
[١١] .اساس كه كلمه نونويس است:و درمانده،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٢] .مب،مر:مشخوخيت.
[١٣] .تب،دب:نتواند كردن،مج،وز:توانند كردن،آج،لب،فق،مب،مر:تواند كردن.
[١٤] .لب،مج،وز:يا،فق:با(بدون نقطه)
[١٥] .فق:مهاجران.
[١٦] .اساس كه كلمه نونويس است:مدينه،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٧] .همه نسخه بدلها:گاهگاه.
[١٨] .همه نسخه بدلها بجز تب،دب:گرفتندى.