روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٦ - ترجمه
از اين خان [١]پيش ازآنكه بخورى چيزى بر مگيريد و ذخيره مكنيد [٢]!ايشان گفتندى [٣]:ما نكرديم.عيسى-عليه السلام-گفتى:من بگويم كه كسى از شما چه خورده و چه ذخيره نهاده [٤]! إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيَةً لَكُمْ ،در اين كه من گفتم آيتى و دلالتى و علامتى و معجزهاى هست شما را اگر تصديق كنيد و به راست داريد [٥].
قوله تعالى: وَ مُصَدِّقاً ،نصب است بر حال عطفا على قوله: وَ رَسُولاً إِلىٰ بَنِي إِسْرٰائِيلَ ،و بعضى دگر [٦]گفتند:عامل در او فعلى مقدّر است،اى و جئتكم مصدّقا،و به شما آمدم به راستدارنده آن كتاب را كه پيش من است از تورات. وَ لِأُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ ،و نيز تا حلال كنم شما را بعضى از آنچه بر شما حرام كردند در تورات از گوشت شتر و پيه و بعضى طيور و ماهى و آنچه در تورات و شرع موسى بر شما بود من حلال مىكنم.يعنى خداى تعالى در كتاب من و بر زبان [٧]و در [٨]احكام شرع من.
بعضى دگر گفتند:مراد آن است كه بنى اسرائيل بر خويشتن چيزهايى حرام كردند كه تحريم آن در تورات نبود،گفت:آمدهام تا آن را حلال كنم،و بيان كنم كه خداى تعالى [٩]آن حرام نكرده است.
ابو عبيده گفت:مراد به«بعض»كلّ است و آن [١٠]بيت بياورد:
ابا منذر افنيت فاستبق بعضنا
حنانيك بعض الشّرّ أهون من بعض
و گفت معنى آن است كه:بعض الشّرّ أهون من كلّ،و هم در آيت خطا كرد و هم در بيت،براى آنكه در آيت مهمّى و ضرورتى نيست كه موجب عدول باشد از
[١] .كذا:در مج،وز،دب،مر،آج،لب،فق:ندارد،مب:خانه.
[٢] .دب:بر مگيرى و ذخيره مكنى.
[٣] .مب:گفتند.
[٤] .وز:چه خورد و چه ذخيره نهاد،دب:چه خوردى و چه ذخيره نهادى،مب،مر:چه خورديد و چه ذخيره نهاديد، آج،لب،فق:ندارد.
[٥] .دب،آج،لب،فق:تصديق كنى و به راست دارى.
[٦] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:ديگر.
[٧] .اساس:زمان،با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٨] .مب،مر:و بر.
[٩] .آج،لب،فق+جلّ جلاله.
[١٠] .دب:اين.