روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٠ - ترجمه
عليه السلام-گفت:يك درم ربا به نزديك خداى تعالى عظيمتر است از هفتاد بار زنا كردن همه با محرم خود از مادر و خواهر،و آنچه از آن حاصل شود حرام باشد و رد [١]بايد كردن [٢]با خداوندش،اگر خداوندش را نشناسد[به] [٣]صدقه بدهد براى او،و چون خداوندش را [٤]شناسد و مال ندارد كه به او دهد،يا [٥]حلالى بخواهد [٦]از او اگر حلالش كند يا مصالحت كند با او بر چيزى.
و ربا نباشد ميان پدر و فرزند و [٧]ميان بنده و خداوند،و نه از ميان زن و شوهر [٨]،و نه از ميان مسلمان [٩]و اهل حرب،براى آنكه مال ايشان غنيمت است [١٠]،و از ميان مسلمان [١١]و اهل ذمّت ربا باشد براى آنكه مال ايشان غنيمت نيست.
و ربا نباشد الّا در مكيلات و موزونات به نزديك ما و [١٢]ابو حنيفه و اصحابش و اهل عراق،و مذهب شافعى و اهل حجاز آن است كه:ربا نباشد الّا در اثمان از زر و سيم،و در مأكول و مشروب.و [١٣]مذهب مالك آن است كه:ربا در آن باشد كه قوت را شايد و به قوت بخورند،و در اثمان ربا نگويند [١٤].
و آنچه مكيل يا موزون باشد بيع [١٥]آن درست نباشد چون جنس يكى بود [١٦]الّا مثلا بمثل [١٧]يدا بيد.و تفاضل در او ربا بود و حرام باشد،مثال او چنان كه دينارى به دينارى و درمى به درمى،و چهار يكى [١٨]گندم با [١٩]چهار يكى [٢٠]گندم يا به جو،براى آنكه جو و گندم در اين باب چون يك جنس باشد و جز بنقد نشايد و به نسيه [٢١]روا
[٢] [١] .اساس كه در اين مورد نونويس است:و واجب است رد كردن،با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٣] .اساس:ندارد،با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٤] .اساس كه نونويس است:و اگر او را،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٥] .دب:بايد كه.
[٦] .مج،وز:تا حلالى نخواهد.
[٧] .تب،آج،لب،فق،مب+از.
[٨] .مج،وز،آج،لب،فق،مب،مر:شوى.
[٩] .تب:مسلمانان.
[١٠] .همه نسخه بدلها:باشد.
[١١] .تب،دب،آج،لب،فق:مسلمانان.
[١٢] .تب،مج،وز،فق،مب+به نزديك.
[١٣] .آج،لب،فق،مب،مر+در.
[١٤] .تب،دب:نگويد.
[١٥] .دب+از.
[١٦] .دب:باشد.
[١٧] .اساس كه نونويس است با خطى متفاوت از متن+و،با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[٢٠] [١٨] .تب:چاريكى.
[١٩] .تب،مج،وز:به.
[٢١] .اساس كه نونويس است:نسبه،با توجّه به تب،مج،وز،دب تصحيح شد.