ابن كثير گفت [٢]و نافع و عمرو خواندند [٣]:تعلمون الكتاب،به آنچه شما كتاب دانى،و باقى قرّا:تعلّمون من التّعليم،به آنچه شما كتاب آموزى مردمان را.و حسن بصرى خواند:تعلّمون على معنى تتعلّمون من التّعلّم [٤]،به آنچه شما مى‌آموزيد [٥]. وَ بِمٰا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ ،و به آنچه درس كتب كنى [٦].

و«درس»تكرار باشد،و اصله من الدّرس الّذى هو الطّمس،كهنه كردن [٧]و اثر به بردن براى آن‌كه چون تكرار كند بر او،بذله [٨]و داشته شود چون جامه خلق كه بسيار داشته باشد.و سعيد جبير خواند:«تدرسون»بتشديد من التّدريس،و به آنچه درس كتاب گوى [٩]ديگران را تا بياموزند،حملا على قوله: تُعَلِّمُونَ [١٠]الْكِتٰابَ .

عبد اللّه عبّاس روايت كرد از رسول-صلّى اللّه عليه و آله-كه گفت:

ما من مؤمن ذكر او انثى حرّ او مملوك الّا و للّه عليه حقّ واجب ان يتعلم من القرآن و يتفقّه فيه ثمّ قراء هذه الآية، هيچ مؤمن نباشد از مردان و زنان و بنده و آزاد و الّا خداى را بر اوست حقّى واجب كه از قرآن چيزى بياموزد و فقه آن بداند،آنگه اين آيت بر خوانند.

وَ لاٰ يَأْمُرَكُمْ ،عاصم و حمزه و ابن عامر خوانند:و لا يأمركم،به نصب«را»عطفا على قوله: ثُمَّ يَقُولَ لِلنّٰاسِ [١١]،و قيل:على اضمار«ان»،و بر اين قرائت[٤٣٧-پ] مردود باشد على [١٢]أَنْ يُؤْتِيَهُ اللّٰهُ [١٣]،و تقدير آن‌كه:و ما كان لبشر ان يؤتيه اللّه و لا ان يقول و لا ان يأمركم [١٤]،يعنى اين هر دو[از] [١٥]قول و امر هيچ آدمى را نرسد،و باقى قرّاء

[١] .وز،دب،لب،فق:آموزى،مب،مر:آموزيد.

[٢] .كذا:در مج:ديگر نسخه بدلها:ندارد.

[٣] .وز:خوانند،ديگر نسخه بدلها:خواند.

[٤] .مج:من التّعليم،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٥] .دب،آج،لب،فق:مى‌آموزى/مى‌آموزيد.

[٦] .دب،آج،لب:كنيد.

[٧] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:كهنه بودن.

[٨] .دب:برار بدله،آج:يزاد بدله،لب،فق،مب،مر:بر او بدله.

[٩] .مب:گوييد.

[١٠] .مج و ديگر نسخه بدلها:يعلّمون،با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.

[١٣] [١١] .سوره آل عمران(٣)آيه ٧٩.

[١٢] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+البشر.

[١٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر+على قوله ثمّ.

[١٥] .مج:ندارد،با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.