روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٧٢ - ترجمه

فَإِنْ تَوَلَّوْا ،اگر ايشان اين قبول نكنند و اعراض نمايند و پشت بر اين گفتار كنند، فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنّٰا مُسْلِمُونَ ،بگويى [١]كه گواه باشيد [٢]بر آنكه ما مسلمانيم، انقياد كرديم و گردن نهاديم اين گفتار را.

چون اين آيت آمد،رسول-عليه السلام-نامه [٣]نوشت به قيصر ملك الرّوم:

من محمّد رسول اللّه الى هرقل عظيم الرّوم،سلام على من اتّبع الهدى،امّا بعد فانّي ادعوك الى الاسلام فاسلم تسلم،اسلم يؤتك اللّه اجرك مرّتين فان تولّيت فانّ عليك اثم الإرّيسين [٤]، و كتب هذه الآية: يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ تَعٰالَوْا الى كَلِمَةٍ سَوٰاءٍ بَيْنَنٰا وَ بَيْنَكُمْ -الآية،از محمد رسول خدا به هرقل كه بزرگ روم است.سلام برآن باد كه پسر و راه راست باشد[٤٣٢-ر].من تو را به اسلام مى‌خوانم،اسلام آر تا سلامت يابى،اسلام آر تا مزدت دوباره باشد،و اگر از اسلام عدول كنى و برگردى بر تو باشد بزه [٥]،و اين آيت بر نوشت [٦]بر آخر نامه و بفرستاد [٧].

بگو اى اهل كتاب [٨]،اى جهودان و ترسايان: لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرٰاهِيمَ ،چرا محاجّت و مخاصمت مى‌كنيد [٩]در ابراهيم [١٠]؟و انجيل نيامد الّا پس [١١]او،چه عهد موسى [١٢]-عليه السلام-از پس عهد ابراهيم بود،و جهودى پيش از تورات و موسى نبود، و ترسايى [١٣]پيش از انجيل و عيسى نبود.و از ميان ابراهيم و موسى هزار سال بود،و از ميان موسى و عيسى دو هزار سال بود. أَ فَلاٰ تَعْقِلُونَ ،عاقل نه‌ايد [١٤]؟يعنى عقل كار نمى‌بنديد [١٥].

هٰا أَنْتُمْ هٰؤُلاٰءِ ،مدنيان خوانند [١٦]بى‌همزه و بى‌مدّ الّا به مقدار آن‌كه«الفي»