روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٧ - ترجمه
يا كميل!خازنان مال در آن حال كه زنده باشند مردهاند،و عالمان آنگه كه مرده باشند زنده[اند] [١]تا جهان بماند ايشان بمانند اشخاص ايشان مفقود باشد [٢]،و مثال [٣]ايشان در د[لها] [٤]موجود.
آنگه گفت:هاىهاى!اين جا علمى [٥]بسيار هست اگر كسى را يابم كه بر گيرد و[تحمّل] [٦]كند-و اشارت كرد به دستها [٧]به سينه خود در حديثى دراز كه در وصف اهل روزگار و عالمان وقت خود بكرد-تا در آخر كلام گفت:بار خدايا!زمين خالى نباشد از حجّتى از آن تو بر خلق،امّا ظاهر [٨]مغلوب يا خائف [٩]مغمور [١٠]:ظاهر مغلوب چون او كه اوّل ائمة [١١]است،و خائف مغمور چون فرزندش كه آخر ائمّه است براى آنكه تا حجّتهاى تو باطل نشود،كجااند ايشان؟ايشان به عدد اندكند و به[قدر و] [١٢]منزلت بزرگند.خداى تعالى به ايشان حجّتهاى [١٣]خود نگاه دارد تا در دل اشباه خود نهند،علم،ايشان را بر حقايق ايمان واقف كرده باشد،ايشان را راحت [١٤]يقين خوش آمده باشد،مستأنس باشند به آنچه جاهلان از آن مستوحش باشند،و آنچه مترفان منعمان [١٥]را درشت آيد ايشان را نرم بود،صحبت ايشان با دنيا به [١٦]تنهايى بود كه جانها از تن معلّق بود به محلّ اعلى،ايشان خلفاى خدا باشند در زمين و حجج او بر بندگانش.
آنگه گفت:
آه شوقا الى رؤيتهم ،اى يا سه به ديدار ايشان!آنكس كه [اين] [١٧]داند بر تو راسخ نباشد،و آنكه اين نداند شنيدن و فهم كردن بر تو هم راسخ
[٦] [٤] [١] .در اساس كلمه زير وصّالى رفته است،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .دب:باشند.
[٣] .مب،مر:امثال.
[٥] .در اساس كه كلمه نونويس است:علم،با توجّه به مج تصحيح شد.
[٧] .اساس كه نونويس است:به دست خود،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٨] .دب،آج،لب،فق،مب:ظاهرى.
[٩] .دب،آج،لب،مر:خايفى.
[١٠] .اساس كه كلمه نونويس است:مستور،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .اساس كه كلمه نونويس است و آج،لب،فق،مب،مر:امّت،با توجّه به مج تصحيح شد.
[١٢] .اساس:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٣] .اساس كه نونويس است:حجت و بيّنات،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٤] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:راحتى.
[١٥] .مب:منعم.
[١٦] .همه نسخه بدلها:ندارد.
[١٧] .اساس:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.