روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٥ - ترجمه

پرسيدند كه راسخان علم كه باشند؟گفت:

من بر يمينه و صدق لسانه و استقام قلبه و عف بطنه و فرجه فذلك الراسخ في العلم ،گفت:آن باشد كه سوگندش راست بود،و زبانش صادق بود،و دلش مستقيم بود،و بطن و فرجش عفيف،و اين صفت معصومان است.

و انس مالك گفت:راسخ علم آن بود كه[داند و به آنچه داند كار بندد و متابع علم باشد.و بعضى علما گفتند كه:راسخ علم آن بود كه] [١]در او چهار خصلت بود:

تقوا و پرهيزگارى در آنچه ميان او و خداى باشد،و تواضع از ميان او و خلقان،و زهد ميان او و دنيا،و جهاد از ميان او و ميان نفس خود،و اين هم از سيرت معصومان است.لا جرم چون در علم ثابت قدم بود،كس وصف علم و عالم [٢]چنان كه او كرد نكرد.

كميل زياد [٣]گويد:يك روز اميرالمؤمنين على-عليه السلام-دست مرا [٤]گرفت و با خود مى‌برد تا مرا [٥]از كوفه بيرون برد.چون به صحرا شديم آهى سرد بر آورد از دلى گرم و [٦]گفت:

يا كميل انّ هذه القلوب اوعية فخيرها اوعاها، اين دلها وعاءهاست،آن به بود كه [٧][نگاهدارنده‌تر] [٨]بود،

فاحفظ عنّي ما اقول لك، نگاه دار آنچه تو را مى‌گويم:

النّاس ثلاثة فعالم [٩]ربّاني و متعلّم على طريق [١٠]نجاة و همج رعاع اتباع كلّ ناعق يميلون مع كلّ ريح لم يستضيئوا بنور العلم و لم يلجئوا الى ركن وثيق.يا كميل!العلم يحرسك و انت تحرس المال،و المال تنقصه [١١]الانفاق و العلم يزكوا على الانفاق،محبّة العالم [١٢]دين يدان به و به تكملة الطّاعة في حياته