سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٤٧ - چرايي نکوهش دنيا

تجارت‌خانة دلدادگان ربوبي است که رحمت را در آن به دست آورند و بهشت را سود برند.

در روايتي ديگر، امير مؤمنان(عليه السلام) از نکوهش و لعن دنيا نهي مي‌کنند و مي‌فرمايند:

لا تَسُبُّوا الدُّنيا فَنِعْمَ الْمَطِيَّةُ لِلْمُؤْمِنِ عَلَيْهَا يَبْلُغُ الْخَيْرَ وَبِهَا ينْجُوا مِنَ الشَرِّ إِنَّهُ إِذَا قَالَ عَبْدٌ لَعَنَ اللهُ الدَّنيا قَالَتِ الدُّنْيَا لَعَنَ اللَّهُ أَعْصَانَا لِرَبِّهِ؛[١] دنيا را فحش ندهيد که نيکو مرکبي است براي مؤمن، و به‌واسطة دنيا به او خير و خوبي مي‌رسد و از شر و بدي‌ها نجات مي‌يابد. همانا هرگاه بنده بگويد خدا دنيا را لعنت کند، دنيا در پاسخ مي‌گويد خدا لعنت کند کسي از ما را که پروردگارش را نافرماني کرد.

به‌هر‌روي، چه در قرآن و چه در روايات، دنيا نکوهش شده است. امام سجاد(عليه السلام) نيز در اين مناجات با تعابيري که در قرآن و ساير روايات يافت نمي‌شود، دنيا را مکّار و حيله‌گر و دام‌گستر بر سر راه بندگان خدا معرفي مي‌کنند و مي‌فرمايند که پر از آفات و نکبت‌هاست و بندگان خدا را به چنگال مرگ مي‌افکند. پس بايسته است كه ما به آن پرسش پاسخ گوييم و دليل نکوهش دنيا را بازشناسيم.

چرايي نکوهش دنيا

پاسخ مسئله آن است که دنيا ازآن‌جهت که مخلوق خداست، نکوهيده، زشت و قبيح نيست و گناهي ندارد. هرآنچه را خداوند خلق کرده، نيکو و زيباست: الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأ خَلْقَ الإنْسَانِ مِنْ طِينٍ؛[٢] «آن‌که هرچه آفريد به نيکوترين شيوه ساخت و آفرينش انسان را از گِل آغاز کرد».