سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٤٤ - ضرورت تشخيص دنياي نکوهيده از دنياي پسنديده

در فراز مزبور چهره‌اي مذموم و نکوهيده از دنيا ارائه، و دنيا محل مکر، خدعه، نيرنگ و فريب معرفي شده است. امام(عليه السلام) در سخن خود، انسان در دنيا را به‌مثابه کسي معرفي مي‌کنند که در سرايي مخوف زنداني شده و با مکر و حيله، درون چاه‌ها و ورطه‌هاي هلاکت افتاده است. در اين سراي آکنده از فريب و نيرنگ، آرزوهاي پوچ و بي‌فرجام، انسان را در کمند خويش مي‌کشند و سرانجام او را تسليم مرگ مي‌سازند. امام(عليه السلام) از خداوند درخواست مي‌کنند که دربرابر دام فريب و نيرنگي که دنيا دربرابرشان گشوده، ايشان را در پناه خويش گيرد و در حصار صيانت و عصمت خويش قرار دهد، تا از شرّ فريفته شدن به زر و زيور و آرايه‌هاي پوچ دنيايي محفوظ بمانند؛ چه اينکه دنيا غافلان و بي‌خبران از باطن ويرانگرش را که بي‌محابا فريفتة خودآرايي اين مار سمي خوش‌خط‌و‌خال شده‌اند، هلاک مي‌سازد.

ضرورت تشخيص دنياي نکوهيده از دنياي پسنديده

اکنون اين پرسش مطرح مي‌شود که چرا در قرآن و روايات، و ازجمله در اين مناجات، اين نسبت‌هاي نکوهيده به دنيا داده شده است؟ پرسش ديگر اينکه چرا خداوند ما را به دنيايي وارد ساخته که مکار و حيله‌گر، و جولانگاه فتنه‌گري‌ها و شيطنت‌هاست؟ خداوند در برخي آيات قرآن به مذمت دنيا مي‌پردازد و زندگي دنيا را آميخته با فريب و نيرنگ معرفي، و به ما سفارش مي‌کند که فريفتة جلوه‌هاي زندگي دنيا نشويم: فلا تغرّنّکم الحيوة الدّنيا ولا يغرّنّکم بالله الغرور؛[١]«زنهار كه زندگي دنيا شما را نفريبد و زنهار كه شيطان شما را مغرور نسازد».

در آيه‌اي ديگر خداوند مي‌فرمايد:

اعْلَمُوا أَ نَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الأمْوَالِ