سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٩ - تقدم نيازهاي رواني و متعالي بر نيازهاي مادي
مناجات مفتقرين از فقر ذاتي و شدت نيازمان به خداوند آگاه ميشويم. البته امام سجاد(عليه السلام) نيازهاي متعالي را نيز مطرح ميکنند که ما کمتر بدانها توجه داريم و توجهمان بيشتر معطوف به نيازهاي مادي و حيواني است که به شهوت و شکم و تداوم حيات حيواني ما مربوط ميشوند و ازجهت نيازمندي به آنها تفاوتي با ساير حيوانات نداريم. درصورتيکه نيازهاي اصيل و اساسيتر انسان، نيازهاي متعالي معنوي و انساني است و اساساً آفرينش او به هدف دستيابي به آنها انجام پذيرفته است، و نيازهاي مادي و حيواني درقبال اين نيازهاي متعالي چيزي به شمار نميآيند. با اين وصف، برخي همة همّوغم و تلاششان را صرف دستيابي به نيازهاي مادي ميکنند و حتي ميکوشند که از راه نامشروع بدانها دست يابند و از خسارت و زياني که از اين طريق به آخرتشان ميرسانند، غافلاند.
انسان تا گرسنه نشود، قدر غذا را نميشناسد و به اهميت آن پي نميبرد و تا تشنه نشود، نميداند که آب چقدر ارزش دارد. اما نيازهاي رواني از اين نيازهاي مادي و حيواني ضروريتر و ارزشمندترند.گاهي افراد ثروتمند براثرِ غصه و ناراحتي رواني، دست به خودکشي ميزنند؛ يا برخي بهدليل ناکامي در عشق، خودکشي ميکنند. گاهي نعمتهاي مادي براي انسان فراهم است، اما براثرِ ابتلا به حسد، آسايش و آرامش را از خود سلب ميکند و ممکن است صفت رذيلة حسد، دست انسان را به خون عزيزان و حتي برادرش آلوده سازد؛ چنانکه برادران يوسف بااينکه فرزندان پيغمبر خدا بودند، وقتي مشاهده کردند حضرت يعقوب بيش از آنها به حضرت يوسف اظهار محبت و علاقه ميکند، درحق برادرشان حسادت ورزيدند و اين حسادت به چنان کينه و عنادي انجاميد که تصميم گرفتند آن حضرت را بکشند تا ديگر شاهد اظهار محبت و علاقة حضرت يعقوب به برادرشان نباشند. قرآن دراينباره ميفرمايد:
لَقَدْ كَانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِهِ آيَاتٌ لِلسَّائِلِينَ إِذْ قَالُوا لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَى أبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ اقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ