سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٦ - ترسيم نياز انسان به خدا در آيات قرآن

٣. باور داشته باشد که تنها خداوند مي‌تواند نيازهاي او را برطرف سازد و ديگران وسايلي هستند که خداوند قرار داده تا با اراده و مشيتش نيازهاي انسان را تأمين کنند. ممکن است انسان باور داشته باشد که خداوند مي‌تواند نياز او را برطرف سازد و معتقد باشد که خدا مي‌تواند او را روزي دهد، اما بر اين باور نيز باشد که خودش نيز مي‌تواند با زحمت و تلاش روزي‌اش را تأمين کند؛ يا پدر، مادر، برادر و دوستان نيز مي‌توانند نياز او را برطرف کنند. پس ضرورت ندارد که تنها درِ خانة خدا برود و او هم مي‌تواند به خدا توسل جويد و هم به ديگران؛ چون در نظر او ديگران نقش استقلالي در تأمين نيازها و رفع مشکلات او دارند. دو معرفت اخير در پرتو اعتقاد به توحيد و شناخت صفات الهي حاصل مي‌شود.

ترسيم نياز انسان به خدا در آيات قرآن

پس در قدم اول، انسان بايد نيازهايش را بشناسد و به آنها توجه داشته باشد، تا براي برطرف شدنشان به خداوند توسل جويد. گاهي انسان از برخي نياز‌هايش آگاه است، اما توجهي به آنها ندارد و درنتيجه از اين نيازها غافل مي‌شود. بي‌ترديد توجه يافتن به اين‌قبيل نيازها که براي انسان شناخته شده‌اند، آسان‌تر از توجه يافتن به نيازهايي است که هنوز براي او شناخته نشده‌اند. ازاين‌رو خداوند در درجة اول درصدد برآمده که توجه انسان را به نيازهايي جلب کند که او آنها را مي‌شناسد و در اين باره مي‌فرمايد:

إِنْ أخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلَى قُلُوبِكُمْ مَنْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِهِ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآيَاتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ؛[٢] بگو: مرا گوييد که اگر خداوند گوش‌ها و چشم‌هاي شما را بگيرد و بر دل‌هاي شما مُهر

(١). علماي ادب و لغت «أرأيتم» را به‌معناي «اخبروني؛ به من خبر دهيد» دانسته‌اند.

(٢). انعام (٦)، ٤٦.