مترفان
«ترف» به معناى تنعّم و برخوردارى از نعمت است و مُترف كسى است كه
از نعمت فراوان و رفاه بسيار برخوردار باشد، به گونهاى كه او را سرمست سازد و به
طغيان كشاند، «١» و با ناز و نعمت در لذّات بسيار
پرورش يابد «٢» و در نعمتهاى مادّى فرو رود، در
حالى كه از معنويّات غافل باشد. «٣» در اين مدخل از واژگانى چون
«ترف» و مشتقّات آن، «اولى النّعمة» و «اكثر اموالًا و اولاداً» استفاده شده
است.
اهمّ عناوين: ادّعاى مترفان، امتحان مترفان، امكانات مترفان، تكذيب
مترفان، رذايل مترفان، عذاب مترفان، مصاديق مترفان و ملامت مترفان.
اتمامحجّت بر مترفان
١. دچار شدن مترفان به عذاب الهى، پس از اتمامحجّت بر آنان:
وَ كَذلِكَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ
نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَ إِنَّا
عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ قالَ أَ وَ لَوْ جِئْتُكُمْ بِأَهْدى مِمَّا
وَجَدْتُمْ عَلَيْهِ آباءَكُمْ قالُوا إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ.
زخرف (٤٣) ٢٣-/ ٢٥
ادّعاى مترفان
٢. دارايى بيشتر و اولاد زيادتر، ملاك برترى و ارزش در ادّعاى
مترفان:
وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا
أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً.
كهف (١٨) ٣٤
وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ
مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ وَ قالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ
أَمْوالًا وَ أَوْلاداً ...
سبأ (٣٤) ٣٤ و ٣٥
٣. مترفان، مدّعى عنايت ويژه خدا نسبت به آنان:
وَ ما أَرْسَلْنا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ
مُتْرَفُوها إِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ وَ قالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ
أَمْوالًا وَ أَوْلاداً وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ.
سبأ (٣٤) ٣٤ و ٣٥
٤. برخوردارى مترفان از كثرت مال و اولاد، باعث ادعاى در امان دانستن
خود از عذاب الهى:
... قالَ مُتْرَفُوها .... نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ
أَوْلاداً وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ.
سبأ (٣٤) ٣٤ و ٣٥
٥. جاودانگى نعمتها در دنيا، مورد ادعاى مترفان:
وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ ... أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً ... قالَ ما أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هذِهِ أَبَداً.
كهف (١٨) ٣٤ و ٣٥
٦. مترفان، مغرور به مال و ثروت خدادادى با غفلت از منشأ روزى:
... قالَ مُتْرَفُوها ... نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً
... قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ ...
سبأ (٣٤) ٣٤-/ ٣٦
٧. پيامبر صلى الله عليه و آله مأمور اصلاح ادّعاى باطل و بينش
مترفان، با توجّه دادن آنان به منشأ روزى:
... قالَ مُتْرَفُوها وَ قالُوا
نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً ... قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ ...
سبأ (٣٤) ٣٤-/ ٣٦
(١) . لسان العرب، ج ٢، ص ٣٠ «ترف»
(٢) . جامع البيان، ج ٧، جزء ١٢، ص ١٨٢ «اترفوا»
(٣) . التحقيق، ج ١، ص ٣٨٥ «ترف»
|