اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ.

رعد (١٣) ٢

نيز---) همين مدخل، ايمان به لقاءاللَّه‌

نيز---) بهشت، تقرّب، شهود، قيامت، معراج و ملكوت‌

لقب---) نامگذارى‌

لقمان‌

لقمان بن باعور، ساكن بلاد مدين و ايله، مرد صالحى بود، ولى پيامبر نبود. بنا بر قول بعضى، لقمان حكيم، عبد سياهپوست از حبشه يا سودان و قاضى بنى‌اسرائيل بود «١» و در زمان حضرت داود عليه السلام زندگى‌ كرد و وزارت او را برعهده داشت. او مخيّر شد كه از حكمت و نبوّت يكى را برگزيند و او حكمت را اختيار كرد و نبوّت نصيب داود عليه السلام شد. بيشتر مفسّران، وى را نبىّ و پيامبر نمى‌دانند. «٢»

توصيه به لقمان‌

١. رهنمود الهى به لقمان، براى شكرگزارى به درگاه خداوند:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ‌ ...

لقمان (٣١) ١٢

حكمت لقمان‌

٢. خداوند، عطاكننده حكمت به لقمان:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ ...

لقمان (٣١) ١٢

٣. شكرگزارى به درگاه خداوند، فلسفه اعطاى حكمت به لقمان:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ‌ ...

لقمان (٣١) ١٢

٤. متوجّه كردن فرزند به علم و قدرت مطلق خداوند، با استفاده از شيوه آموزشى قابل فهم، نمودى از حكمت لقمان:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ ... وَ إِذْ قالَ‌ ... يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ ... يَأْتِ بِهَا اللَّهُ‌ ...

لقمان (٣١) ١٢ و ١٦

٥. توصيه به برپايى نماز و امر به معروف و نهى از منكر و صبر، از مصاديق حكمت لقمان:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ ... وَ إِذْ قالَ‌ ... يا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ اصْبِرْ عَلى‌ ما أَصابَكَ‌ ...

لقمان (٣١) ١٢ و ١٧

٦. توصيه لقمان به فرزندش، براى رعايت اعتدال در رفتار و پرهيز از گفتار خشن، نمودى از حكمت وى:

وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ ... وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ‌ ... وَ اقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ‌ ...

لقمان (٣١) ١٢ و ١٣ و ١٩

نيز---) همين مدخل، مواعظ لقمان‌

مواعظ لقمان‌

٧. مواعظ لقمان به پسرش، شايسته يادآورى:

وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ وَ هُوَ يَعِظُهُ يا بُنَيَّ لا تُشْرِكْ بِاللَّهِ‌ ...

لقمان (٣١) ١٣

(١) . جامع‌البيان، ج ١١، جزء ٢١، ص ٨١-/ ٨٢؛ اعلام‌القرآن، شبسترى، ص ٨٤٧

(٢) . اعلام قرآن، خزائلى، ص ٥٣٥-/ ٥٣٦