فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٢٧٩ - استغفار براى مادر
٣٤. يك سوم ما ترك ميّت، ارثيه مادر، در صورت انحصار ورثه به والدين و نبودن فرزندى براى او (ميت):
... فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ ...
نساء (٤) ١١
٣٥. يك ششم ماترك ميّت، سهم الارث مادر، در صورت فرزند داشتن وى (ميت):
يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ ... وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ ...
نساء (٤) ١١
٣٦. يك ششم مال از تركه، سهم الارث مادر، در صورت وجود برادران و خواهران براى ميت:
... فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ ...
نساء (٤) ١١
٣٧. وجود بيش از دو برادر براى ميّت، موجب تبديل شدن سهم الارث مادر از يك سوم به يك ششم:
... وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ «١» ...
نساء (٤) ١١
٣٨. ارث بردن مادر از فرزند، منوط به پرداخت اموال مورد وصيّت و بدهيهاى آن فرزند:
... وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِها أَوْ دَيْنٍ ...
نساء (٤) ١١
ازدواج با مادر
٣٩. حرمت ازدواج با مادر:
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ ...
نساء (٤) ٢٣
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ «٢» ...
احزاب (٣٣) ٦
استغاثه مادر
٤٠. استغاثه پدر و مادر مؤمن به درگاه خداوند، جهت هدايت فرزند:
وَ الَّذِي قالَ لِوالِدَيْهِ أُفٍّ لَكُما أَ تَعِدانِنِي أَنْ أُخْرَجَ وَ قَدْ خَلَتِ الْقُرُونُ مِنْ قَبْلِي وَ هُما يَسْتَغِيثانِ اللَّهَ وَيْلَكَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌ ...
احقاف (٤٦) ١٧
استغفار براى مادر
٤١. مقدم داشتن استغفار براى پدر و مادر بر ديگران، كارى شايسته:
رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ.
ابراهيم (١٤) ٤١
رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ ...
نوح (٧١) ٢٨
٤٢. آمرزشخواهى نوح عليه السلام براى پدر و مادر خود، پيش از آمرزشخواهى براى ديگر مؤمنان:
رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ ...
نوح (٧١) ٢٨
٤٣. آمرزشخواهى ابراهيم عليه السلام براى پدر و مادر خود، پيش از آمرزشخواهى براى ديگر مؤمنان:
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِ ... رَبَّنَا اغْفِرْ لِي
[١] . به نظر فقهاى شيعه، دو يا يك برادر و دو يا چهار خواهر پدرى و مادرى يا پدرى تنها، حاجب ارث ثلث تركه از سوى مادر ميّتاند. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٢٥؛ فقهالقرآن، راوندى، ج ٢، ص ٣٣٣)
[٢] . برداشت با توجّه به حكم مشبّهبه است كه بر اساس ظاهر آيه، حرمت ازدواج است. (روحالمعانى، ج ١٢، جزء ١١، ص ٢٢٩)