زمان وعده شما، امشب است، در نزد جمره وسطى در منى» پس چون شب شد، من و ابوالخطّاب و محمد بن مسلم، در نزد آن حضرت جمع شديم؛ پس بالشى را فرا گرفت و آن را در سينه خود گذاشت. بعد از آن، به ما فرمود كه: «در باب خدمتكاران و زنان و فرزندان و كسان خود چه مى‌گوييد؟ آيا گواهى نمى‌دهند كه خدايى نيست، مگر خدا؟» عرض كردم:

بلى، گواهى مى‌دهند. فرمود كه: «آيا گواهى نمى‌دهند كه محمد، رسول خدا صلى الله عليه و آله است؟» عرض كردم: بلى، گواهى مى‌دهند. فرمود كه: «آيا نماز نمى‌كنند و روزه نمى‌گيرند و حج را به جا نمى‌آورند؟» عرض كردم: بلى، همه اينها را مى‌كنند. فرمود: «پس آنچه را كه شما برآنيد، مى‌شناسند؟» عرض كردم: نه. فرمود: «پس ايشان، در نزد شما چه حكم دارند؟» عرض كردم كه: هر كه اين امر را نشناسد، كافر است.

فرمود: «سبحان اللَّه! آيا آنها كه در اين راه‌ها و آنها كه بر سر آبها مى‌باشند، نديده‌اى؟» عرض كردم: بلى، ديده‌ام. فرمود: «آيا نماز نمى‌كنند و روزه نمى‌گيرند و حجّ را به جا نمى‌آورند؟ آيا گواهى نمى‌دهند به اينكه غير از خدا، خدايى نيست؟ و به اينكه محمد، رسول و فرستاده خدا است؟» عرض كردم: بلى. فرمود: «پس مى‌شناسند، آنچه را كه شما بر آنيد؟» عرض كردم: نه. فرمود: «پس ايشان، در نزد شما چه حكم دارند؟» عرض كردم كه:

هر كه اين امر را نشناسد، كافر است.

فرمود: «سبحان اللَّه! آيا خانه كعبه و طواف در دور آن، و اهل يمن و چسبيدن ايشان را به پرده‌هاى كعبه، نديده‌اى؟» عرض كردم: بلى، ديده‌ام. فرمود: «آيا گواهى نمى‌دهند به اينكه خدايى غير از خدا نيست، و به اينكه محمد، رسول خدا است؟ و آيا نماز نمى‌كنند و روزه نمى‌گيرند و حجّ نمى‌گذارند؟» عرض كردم: بلى، همه اينها، از ايشان صادر مى‌شود. فرمود:

«پس مى‌شناسند، آنچه را كه شما بر آنيد؟» عرض كردم: نه. فرمود: «پس در حقّ ايشان چه مى‌گوييد؟» عرض كردم كه: هر كه اين امر را نشناسد، كافر است.

فرمود: «سبحان اللَّه! اين قول، قول خارجى‌ها[١] است». بعد از آن فرمود: «اگر خواهيد، شما را خبر دهم؟» عرض كردم كه: من نمى‌خواهم. فرمود: «بدانيد و آگاه باشيد! كه بد است از براى شما و شما را زيان مى‌رساند، آنكه به چيزى قائل شويد، مادامى كه آن را از ما نشنيده باشيد». هاشم مى‌گويد كه: پس من گمان كردم كه آن حضرت ما را مى‌گرداند- و بنا بر بعضى‌

[١]. يعنى خوارج كه نگاهى سختگيرانه به دين داشتند و ارتكاب گناه را موجب كفر مى‌دانستند.