منع تدوين حديث - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٢
دست تحريف در آنها راه يافت و دچار جَعل و دگرگوني شدند) گرفتار نیامد .
ليكن سنّت پيامبر (مصدر دومِ قانونگذاری) از عهدِ آن حضرت ، به وضع و تحريف گرفتار آمد ، و پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم هشدار داد كه :
«مَن كَذَبَ عَلَيَّ متعمِّداً فَلْيَتَبَوّأ مَقْعَدَه من النّار» ؛[٧] هركه به عمد بر من دروغ بندد ، بايد نشيمنگاه آتشين براي خود آماده بيند .
به همين خاطر (و نيز ديگر عوامل) ميگويند : سنّت ، ظنّي الصدور است!
اختلافاتي كه سنّت بدانها مبتلا شد بر ديگر مصادر تشريع تأثير گذارْد ، هر فرقهای بر اساس نقل هايش به تفسير و تأويل آيات پرداخت و مُدّعي شد كه مقصود از آنها همان چيزي است كه او در مییابد .
در اين ميان ، بعضي رويکردی منفی در پيش گرفتند با اين نگرش كه اصول و قواعد و كلّياتي كه آدمي براي خويش تصويب میكند ، از روايات بسنده است و جايگزين موارد اختلاف میشود .
به اين ترتيب ، اختلاف در سنّت ، شاخههای مختلف يافت و در بسياري از اصول و فروعِ دين ريشه دوانيد و امّت اسلام ، به مذاهب و فرقههای گوناگون تقسيم گرديد كه هر كدام مدّعياند پيرو قرآن و پيامبرند و بر حق میباشند و سنّتِ پيراسته ، همان است كه آنان دارند!
آيا میتوان بر حق بودن همة اين فرقهها را راست انگاشت و قائل شد كه همه اين جريانهاي فكري صحيحاند و خدا و رسول آنها را حجيّت بخشيد؟
يا حق تنها يك چيز است و بايد به آن دست يافت؟ آيا سخن هر فرقهای درباره فرقة ديگر درست میباشد يا نه؟
درگیری فكري در اين گرايشهای مختلف ، در دور باطلي (از قبول و رَدّ)
[٧]. صحيح بخاري ١: ٥٢، حديث ١٠٧ ـ ١٠٨؛ صحيح مسلم ١: ١٠، حديث ٢ ـ ٤.