فرهنگى، كه او را از رسيدن به هدفها و خواسته‌هايى حقيقى كه هيچ كس جز از طريق عبادت و بندگى نمى‌تواند به آنها برسد، باز مى‌دارد. دوم: جامعه در آن روز تنها گمراه شده از مبادى اوليه نبود، بلكه حتى در جزئيات عملى مخصوص مفردات زندگى از پروردگار دور شده بود، چه از خدا نمى‌ترسيد و تقوا نداشت، و اين خود به معنى بى‌بندوبار شدن او نسبت به همه مقررات و ضوابط و پيروى از هوا و هوس است، از آن روى كه تضمين ملتزم شدن به ارزشهاى انسانى و دينى هر دو برابر با يكديگر به اندازه و مقدار تقوا و پرهيزگارى فرد و جامعه بستگى دارد.

همچنين آخرين كلمه «و أطيعون» از وجود فسادى در نظام سياسى و بر اثر آن اجتماعى ما را آگاه مى‌سازد، از آن روى كه نظام سياسى چارچوب نظام اجتماعى و ديگر نظامها است، و آن كس كه به صورت عينى و موضوعى در آنچه راجع به قوم نوح در آيات قرآن آمده است تدبّر كند، در آن بيانى آشكار از ماهيت و طبيعت رهبرى سياسى و اجتماعى مى‌يابد، كه اين نيز به نوبه خود نشانه‌اى از انحراف اساسى و عملى محسوب مى‌شود، پس آن نه بر اساس شايستگى و كفايت بلكه بر اساس اموال و اتباع متكى بود، و همين امر جامعه را به دو طبقه تقسيم مى‌كرد: يكى طبقه مترفان فرمانروا، و ديگرى طبقه فقيران و بى‌چيزان (و به تعبير مترفان، طبقه اراذل)، و در اين شك نيست كه رهبرى در هر جامعه نشانه‌اى از ارزش واقعى آن و از علامتهاى كنار راه عبور آن به شمار مى‌رود.

چون نوح- عليه السلام- وضع عقب افتاده و فاسد را مشاهده كرد، براى تغيير دادن آن عزم جزم كرد، و گام نخستين خود را شناختن و تشخيص دادن عوامل اساسى انحراف قرار داد تا آنها را به اعتبار مصلح بودن بشناسد و براى مردم بيان كند. و براى شخص متدبّر و انديشمند واضح است كه ظواهر و نتيجه‌ها او را فريب نداد، بلكه به ريشه‌هاى اوليه توجه كرد، چه درمان عبارت از آن راه درست براى از بين بردن آثار و عوارض ظاهرى است كه از نتايج آنها به شمار مى‌رود، و اين از مهمترين ويژگيهاى جنبشهاى مكتبى محسوب مى‌شود.

با آن كه ما در آيه نشانه‌هاى وضع موجود را مى‌خوانيم و از آنها آگاه‌